THC: wat delta-9-tetrahydrocannabinol precies is

Je hebt een flesje in je hand en scrolt op je telefoon door het chargerapport dat erbij hoort. Cannabinoïden in kolommen, getallen met twee of drie cijfers achter de komma. Halverwege staat THC, met een waarde die lager uitvalt dan je had gedacht. En dan komt de vraag die eigenlijk vooraf had moeten gaan: wat is die stof nou precies.

Drie letters in een meetuitslag

De volledige stofnaam achter de afkorting

THC staat voor delta-9-tetrahydrocannabinol. Eén stofnaam, één molecuul, drie letters die het gesprek over cannabis meestal in hun geheel opeisen. De lange naam is geen sierlijkheid: hij legt vast om welke variant het gaat, want de chemie kent meer verbindingen die op tetrahydrocannabinol lijken. In laboratoriumtaal blijft de volledige naam staan, op een analyserapport wordt het de afkorting.

Waarom deze cannabinoïde apart staat

Van alle stoffen die de plant maakt, is dit degene met een eigen positie. De eigenschap waarop delta-9-tetrahydrocannabinol zich van elke andere plantenstof onderscheidt, is precies de reden dat er sinds 1964 zoveel onderzoek naar deze ene verbinding is gedaan. Daarmee is THC de meest onderzochte cannabinoïde die er is. Bij Cibdol is het tegelijk de cannabinoïde met de kleinste rol: in het assortiment staat geen enkel product met THC als bestanddeel. De stof komt hier alleen langs als gemeten waarde in een rapport, niet als ingrediënt op een lijstje. Dat verschil tussen ingrediënt en meting loopt door de hele pagina.

Het onderzoekspad van 1964 tot 1990

Hasjiesj, isolatie en een structuur op papier

Vóór 1964 lag er eeuwen aan cannabisgebruik en aan geschriften daarover, maar geen enkel molecuul uit de plant was aan die beschrijvingen toegewezen. Er was materiaal, er waren teksten, er was geen stofnaam. Dat veranderde met de publicatie van Gaoni en Mechoulam uit 1964: isolatie, structuurbepaling en gedeeltelijke synthese van het bestanddeel van hasjiesj [1]. Vanaf dat moment had het onderwerp een molecuul in plaats van een verzameling verhalen.

De receptor die in 1990 werd beschreven

De tweede stap kwam ruim een kwart eeuw later, in 1990. Matsuda en collega's publiceerden de structuur van een cannabinoïdereceptor plus de functionele expressie van het gekloneerde cDNA [2]. Die receptor staat bekend als CB1 en is het belangrijkste moleculaire doelwit van THC. De verspreiding is breed: CB1 is in het centrale zenuwstelsel wijd aanwezig. Uit dat vervolgonderzoek kwamen ook de lichaamseigen signaalmoleculen in beeld, anandamide en 2-AG, samen met het systeem waar ze bij horen. Zo raakte de zoekterm endocannabinoïde systeem verbonden aan een molecuul dat aanvankelijk uit een plantenextract kwam. Eerst de stof, daarna de receptor, daarna het lichaamseigen tegenhangerverhaal.

Wat er in 1964, 1990 en 1998 is vastgelegd

THC naast het assortiment van Cibdol

Van CBGA naar twee takken

De plant begint niet bij THC. In 1998 legden Fellermeier en Zenk vast dat een transferase uit hennep olivetolaat prenyleert en zo cannabigerolzuur oplevert, CBGA, de voorloper van THC [3]. Eén enzymstap, één zuur, en van daaruit splitst het pad. Welke kant een plant op gaat, is een kwestie van genetica: de ene tak levert drug-type cannabis, de andere industriële hennep. Twee planten van dezelfde botanische familie, twee volstrekt verschillende uitslagen op een cannabinoïdenrapport. Die splitsing verklaart waarom een hennepcultivar en een cannabiscultivar niet met dezelfde verwachting te lezen zijn.

• De enzymstap uit 1998: olivetolaat plus prenylering, resultaat cannabigerolzuur [3].
• CBGA als knooppunt, met THC als een van de routes daarna.
• Genetica bepaalt de tak, niet de teeltwens van het moment.
• CB1 als moleculair doelwit van THC, breed aanwezig in het centrale zenuwstelsel [2].
• Anandamide en 2-AG als lichaamseigen moleculen uit het vervolgonderzoek na 1990.
• Zoektermen als terpenen, cbg olie en cannabigerol olie horen bij aangrenzende onderwerpen en hebben hun eigen pagina's.

Het cijfer in het chargecertificaat

Terug naar het rapport op je telefoon. Bij Cibdol staat op het chargecertificaat van elk product een gemeten THC-waarde. Dat getal is een uitslag, geen belofte: het is wat het laboratorium in die specifieke charge heeft aangetroffen, niet wat de verpakking hoopt. In de sterkste olie uit het assortiment gaat het om 0,03%. Elk product uit de CBD-lijn heeft een eigen certificaat, per charge, met een eigen kolom voor deze stof. Dat is ook de reden dat de afkorting hier wel in een meetuitslag staat en niet op een ingrediëntenlijst: er is geen product waarin THC als bestanddeel is opgenomen. Zoek je op cbg olie, cbg druppels of cannabigerol olie, dan geldt dezelfde route naar de documentatie: één charge, één rapport, één getal per cannabinoïde. Wie zich in cbd wetgeving verdiept, komt dat percentage in wetteksten weer tegen, want daar is THC de stof waar grenswaarden aan hangen. De stof met de langste onderzoeksgeschiedenis en de kleinste rol in de productie hier, samengevat in één regel van een analyserapport.