Wat is CBC (cannabichromeen)?

Van olivetolaat naar cannabichromeen

Hennep bouwt zijn cannabinoïden niet als losse eilandjes op. Er is één beginpunt. In 1998 legden Fellermeier en Zenk vast dat een transferase uit hennep olivetolaat prenyleert en dat cannabigerolzuur daarvan het product is, afgekort CBGA; in diezelfde publicatie staat CBGA beschreven als de voorloper van tetrahydrocannabinol [2]. Eén enzymstap, één zuur. Pas daarna loopt de plantchemie uiteen, en een van die uitlopers draagt de naam cannabichromeen.

Prenyleren klinkt technischer dan het is. De beschrijving komt erop neer dat er een prenylgroep aan olivetolaat wordt gekoppeld. Olivetolaat is in dat plaatje het aromatische bouwblok, de transferase het enzym dat de koppeling uitvoert. Wat er na die stap op tafel ligt, is geen CBD, geen THC en geen CBC, maar een zuur. De plantcannabinoïden delen die zure voorloper, en dat gegeven is in 1998 opgeschreven [2].

CBC hangt aan een eigen tak van dat verhaal, met dezelfde grondstof als de cannabinoïden met de grotere namen; het werk uit 1998 over CBGA als voorloper dekt daarmee ook de herkomst van CBC [2]. Dat is meteen het antwoord op de vraag of deze cannabinoïde een soort bijkomstigheid is in de hennepchemie. Dat is ze niet.

Eén zuur, meer dan één tak

Op de tak die naar CBC leidt, staat eerst een zure vorm: CBCA, cannabichromeenzuur. De neutrale naam die je in extracten gemeten terugziet, is CBC, cannabichromeen. Drie namen achter elkaar, in een vaste orde: CBGA als gedeelde zure voorloper in de plant [2], daarna CBCA op de tak, en dan CBC als de neutrale cannabinoïde. Wie een tabel leest, heeft aan die orde meer dan aan losse letters.

Terpenen, de aromatische groep die vaak in hetzelfde gesprek valt, hebben hun eigen namenlijst en horen niet in deze reeks zuren thuis. Ze zitten in een andere rubriek van dezelfde plant. Voor CBC blijft de route kort samen te vatten: gedeelde grondstof, eigen tak, eigen naam.

Hoe de literatuur CBC indeelt

In 2005 publiceerden ElSohly en Slade een overzicht van de chemische bestanddelen van de plant, waarin het geheel wordt omschreven als een complexe mengeling van natuurlijke cannabinoïden; CBC staat daar bij de majors, in dezelfde groep als CBD, CBG en THC [1]. Dat is geen kwestie van bekendheid. Het is een plek in een indeling.

Wat dat woord majors precies doet, is het handig om even uit te leggen. Het zet CBC in de groep waarin ook drie namen staan die vrijwel iedereen wel eens heeft gelezen [1]. Het zegt niets over een getal in een specifiek flesje, en het zegt niets over een rangorde binnen die groep. Het is een classificatie van een plantstof, opgeschreven in een overzichtsartikel.

Nog een gegeven uit dat overzicht: CBC is een natuurlijke cannabinoïde die in de plant is geïdentificeerd, en de publicatie beschrijft de stof als niet-bedwelmend, anders dan THC [1]. Dat zijn twee aparte punten die vaak door elkaar lopen. Herkomst is het ene punt, indeling het andere.

Wat de afkorting CBC dekt

CBC is de afkorting van cannabichromeen, met hennep als bron [1]. Meer dekt die afkorting niet. Drie letters, één stofnaam, geen hoeveelheid en geen kwaliteitsaanduiding. Wie een naam op een verpakking leest, leest daarmee een stof, niet een gehalte.

Dat verklaart ook waarom de afkortingen zo op elkaar lijken. CBD, CBG, CBN, CBDA en CBC staan als aparte namen in dezelfde lijst van natuurlijke cannabinoïden [1]. Elke naam heeft zijn eigen regel. Ze horen bij elkaar in de indeling, maar ze zijn niet uitwisselbaar op papier, en de een vertelt niets over het getal achter de ander.

CBCA, CBC en het getal in een extract

Twee namen, één tak. CBCA is de zure vorm op de tak van CBC. CBC is de neutrale cannabinoïde die in extracten wordt gemeten. Als je die twee naast elkaar zet, valt de logica van de schrijfwijze op: de A aan het eind hoort bij de zure vorm van dit paar, zoals CBGA de zure naam is die in 1998 als voorloper is beschreven [2].

In een analyse van een extract staan dus niet zomaar willekeurige letters. Er staan namen met een positie. Het zuur hoort bij de plantkant van het verhaal, de neutrale naam bij de meting aan een extract. Dat onderscheid maakt het lezen van zo'n lijst een stuk rustiger, omdat je dan weet welke kolom over welke stap gaat.

Er is nog een reden om die twee gescheiden te houden. De publicatie uit 1998 gaat over een enzymstap in de plant [2]. Het overzicht uit 2005 gaat over de bestanddelen die in de plant zijn aangetroffen en hoe ze zijn ingedeeld [1]. Geen van beide beschrijft het getal dat later in een specifiek extract wordt gemeten.

CO2, extract en wat er dan gemeten wordt

Rond dit onderwerp duiken termen op als co2 extractie en superkritische co2 extractie. Die gaan over de manier waarop een extract uit plantmateriaal wordt gehaald, dus over een stap na de plantchemie. Ze zeggen niets over welke tak welke cannabinoïde heeft opgeleverd, en ze veranderen de namen op de tak niet.

Zo blijven twee vragen netjes apart. De eerste vraag is waar CBC in de plant uit komt, en die is in 1998 op papier gezet [2]. De tweede vraag is welke naam met welk getal in de analyse van een afgewerkt extract staat. Dat tweede antwoord hoort per charge, niet per plantensoort.

Van tak in de plant naar naam op het label

In het assortiment van Cibdol staat geen flesje met alleen CBC. De naam komt wel terug op een andere plek: in de full spectrum CBD olie 2.0 zijn CBC, CBG, CBN en CBDA per charge gestandaardiseerd, naast CBD. Dat is de formalisering van een idee dat op papier ouder is dan het label.

Full spectrum betekent in dit verband dat een extract meer dan één cannabinoïde behoudt. Dat sluit aan bij de omschrijving uit 2005, waarin de plant als een complexe mengeling van natuurlijke cannabinoïden wordt beschreven met CBC bij de majors [1]. Een profiel dus, geen enkele naam op een dop.

Daarnaast zijn er flesjes die naar één cannabinoïde zijn genoemd. Termen als cbg olie, cbg druppels en cannabigerol olie wijzen op hetzelfde soort product, met één cannabinoïde in de naam. Wie cbg cbd olie in het zoekveld typt, zoekt eigenlijk naar combinaties van namen. De namen op de doos zijn stofnamen, en het getal erachter hoort in de documentatie.

Standaardisatie per charge

Standaardiseren per charge houdt in dat de genoemde cannabinoïden per productiepartij een vastgelegd getal krijgen. Niet per plant, niet per oogstjaar, maar per charge. Sinds 2014 loopt het cannabinoïdenwerk van Cibdol volgens één afspraak die in de catalogus en de bijbehorende rapporten terugkomt: beschrijf wat er in de fles zit, citeer wat er bekend is, en benoem waar de kennis ophoudt.

Dat er geen los CBC-flesje bestaat, is dus geen omissie maar een uitkomst van die opzet. Wie de naam CBC zoekt, vindt hem als onderdeel van een profiel. In de educatieve teksten wordt hetzelfde onderscheid aangehouden: wat citeerbaar is, staat met een bron; wat dat niet is, staat apart.

Negen aantekeningen bij CBC

Onderstaande punten zijn de harde gegevens achter deze pagina, met de bron erbij waar die bestaat. Ze staan los van elkaar en zijn zo ook bedoeld: als losse aantekeningen die je naast een naam op een tabel kunt leggen. De eerste vier gaan over de plantchemie en de namen op de tak. De volgende drie gaan over de indeling uit 2005. De laatste twee gaan over de grens van deze pagina en over de plek waar de naam CBC in het assortiment terugkomt.

• 1998, Fellermeier en Zenk: een transferase uit hennep prenyleert olivetolaat, cannabigerolzuur is het product, en dat zuur staat beschreven als voorloper van tetrahydrocannabinol [2].
• CBGA, cannabigerolzuur, positie: de gedeelde zure voorloper in de plant [2].
• CBCA, cannabichromeenzuur, positie: de zure vorm op de tak van CBC.
• CBC, cannabichromeen, positie: de neutrale cannabinoïde die in extracten wordt gemeten.
• CBC is een natuurlijke cannabinoïde die in de plant is geïdentificeerd en in de indeling bij de majors staat, naast CBD, CBG en THC [1].
• 2005, ElSohly en Slade: overzicht van de chemische bestanddelen van de plant, omschreven als een complexe mengeling van natuurlijke cannabinoïden [1].
• CBC staat in dat overzicht als niet-bedwelmend beschreven, anders dan THC [1].
• De vraag naar CBC binnen het endocannabinoïde systeem, het signaalnetwerk dat bij cannabinoïden wordt onderzocht, hoort bij de primaire literatuur en valt buiten deze pagina.
• Bij Cibdol: geen los CBC-flesje, en CBC, CBG, CBN en CBDA per charge gestandaardiseerd in de full spectrum CBD olie 2.0.

Wat er bij CBC open blijft

De twee publicaties achter deze tekst dekken samen een smal maar duidelijk stuk. Het werk uit 1998 gaat over een enzymstap en over het zuur dat daaruit komt [2]. Het overzicht uit 2005 gaat over de bestanddelen van de plant en over de vraag in welke groep een naam thuishoort [1]. Herkomst en indeling, en verder gaat deze pagina niet.

De vraag naar CBC binnen het endocannabinoïde systeem is daarmee niet beantwoord. Die hoort bij de primaire literatuur en staat hier bewust niet uitgewerkt. Hetzelfde geldt voor het onderscheid tussen een naam in een overzichtsartikel en een getal in een chargeanalyse: het eerste is een classificatie, het tweede een meting aan een concrete partij. Die twee lopen makkelijk door elkaar, en ze horen apart.

Terpenen hebben in de documentatie hun eigen rubriek, met eigen namen en eigen gegevens. Zoektermen rond cbd wetgeving hebben dat ook. Ze raken dit onderwerp, maar ze delen er geen gegevens mee, en een tekst over de tak in de plant kan die vragen niet meenemen zonder scherpte te verliezen.

Wat blijft er dan over als je alleen naar CBC kijkt? Een afkorting met hennep als bron [1]. Een plek bij de majors, naast CBD, CBG en THC [1]. Een beschrijving als niet-bedwelmend, anders dan THC [1]. Een zure vorm met de naam CBCA op de eigen tak, en een gedeelde voorloper die in 1998 is vastgelegd [2]. In het assortiment: geen apart flesje, wel een naam die per charge gestandaardiseerd in de full spectrum CBD olie 2.0 staat, naast CBG, CBN en CBDA.

Dat is een korte lijst. Sinds 2014 is dat ook precies de opzet van dit soort pagina's: de inhoud van een flesje beschrijven, de bekende feiten met een bron citeren en de grens van de kennis benoemen in plaats van hem op te vullen. Voor de rest verwijzen we naar de analyse die bij een charge hoort, want daar staan de getallen waar op deze pagina geen plaats voor is.