Waarom CBD zo populair werd

Bij de drogist hangt CBD tussen de tandpasta en de vitaminepotjes. In de supermarkt staat het bij de thee, in de sportschool heeft iemand het erover, en op je telefoon schuiven drie flesjes voorbij in een advertentie. Dat rek stond er niet altijd. En dus komt de vraag vroeg of laat: hoe is één plantenmolecuul in zo korte tijd overal terechtgekomen?

Drie jaartallen die telkens terugkomen

Wie de opkomst van CBD wil plaatsen, heeft drie vaste punten nodig. Het eerste is 1940. Het tweede zijn de jaren negentig. Het derde loopt door de jaren 2010. Tussen die punten zit geen rechte lijn, maar wel een volgorde. Eerst kwam de scheikunde. Daarna kwam een receptor in de literatuur. En pas veel later kwamen de praktische regels die uitleggen waarom er nu een schap is.

1940: cannabidiol krijgt een structuur

In 1940 legden Roger Adams en collega's de structuur van cannabidiol vast [1]. Het uitgangsmateriaal was een extract van wilde hennep uit Minnesota. Dat is het hele gegeven: één molecuul, één structuurbepaling, één bron van plantmateriaal. Geen productcategorie, geen markt, geen doos met een etiket. Vóór 1990 was het woord cannabinoïden bovendien vooral een verzamelnaam voor een groep plantenstoffen. Stoffen uit dezelfde botanische familie, met een gedeelde herkomst, en verder niets.

1990: een receptor en een gekloneerd cDNA

In 1990 publiceerden Matsuda en collega's de structuur van een cannabinoïdereceptor, samen met de functionele expressie van het gekloneerde cDNA [2]. Vanaf dat punt verwijst het woord naar twee dingen tegelijk: naar stoffen in een plant, en naar iets dat in lichaamseigen weefsel is aangetroffen. Het hele vocabulaire rond het endocannabinoïde systeem komt uit die hoek. Wat er in 1990 hard vastligt, is een receptorstructuur en een geslaagde expressie in cellen. Niet meer, niet minder. De schappen zijn dan nog ver weg.

In de jaren 2010 verandert de vraag

1. Tot in de jaren 2000 is de vraag rond cannabidiol vooral een scheikundige en een fysiologische. Wat is dit molecuul, en wat is er in cellen aan te wijzen. In de jaren 2010 verandert de vraag van karakter. Niet meer wat het is, maar waarom het ineens naast de tandpasta ligt.
2. Ongeveer tussen 2013 en 2019 schoven de praktische regels rond hennep en hennepextracten. Dat gebeurde in twee regio's in dezelfde periode: Europa en de Verenigde Staten. De relevantie van die verschuiving zit in de schaal. Zonder die regels valt niet uit te leggen hoeveel producten er in korte tijd bij kwamen.
3. In 2018 werden in de Verenigde Staten de federale regels voor hennepteelt verruimd. Eén jaartal, één bestuurslaag, één gewas. Dat gegeven staat op zichzelf en zegt niets over de status van een flesje aan deze kant van de oceaan.
4. Binnen de EU vallen extracten met cannabinoïden onder de noemer novel foods. Dat is geen oordeel over een plant, maar een indeling in het levensmiddelenrecht. De indeling bepaalt welke route een product aflegt voordat het verkocht mag worden.
5. Het criterium achter die indeling is een datum. Er is geen noemenswaardige consumptie door mensen binnen de EU vastgelegd van vóór 15 mei 1997. Die peildatum is het scharnierpunt van de hele rubriek, en niet een eigenschap van de stof zelf.
6. Het gevolg staat in dezelfde regel: toelating vóór verkoop. Geen stempel achteraf, maar een dossier vooraf. Dat is ook de reden dat cbd wetgeving zo vaak naast dit onderwerp wordt gezocht, en dat het antwoord per land anders kan uitvallen.
7. In Europa kwam CBD de markt binnen in de categorie voedingssupplementen. Die categorie hoort bij het levensmiddelenrecht, met eigen eisen aan samenstelling, etikettering en toelating. Klinische studies bij mensen maken vóór verkoop geen deel uit van dat kader.

Wat de categorieomslag niet was

1. Er is geen enkele studie aan te wijzen die de omslag in gang zette. Geen publicatie uit 1940 en geen publicatie uit 1990 verklaart waarom er in de jaren 2010 zoveel flesjes bij kwamen. De twee jaartallen zijn wetenschappelijke ijkpunten, geen marktmomenten.
2. Er is ook geen productlancering die de kanteling verklaart. Geen doos, geen formule, geen introductie. Wie in de tijdlijn naar één startschot zoekt, vindt in plaats daarvan een reeks regelwijzigingen die verspreid over twee regio's plaatsvonden.
3. En er is geen bekende naam die het onderwerp met één uitspraak omzette. Aanbevelingen van buitenaf staan in een andere rubriek dan de jaartallen hierboven, en ze veranderen niets aan wat er in een publicatie of in een wettekst staat.
4. Wat bewijs oplevert, hangt aan andere ingrediënten: financiering, studieopzet, instroom van deelnemers, en tijd. Die vier schuiven niet mee met verkoopcijfers of met het aantal zoekopdrachten per maand. Ze hebben hun eigen tempo, en dat tempo is langzamer dan dat van een schap.
5. Populariteit is daarmee een marktgetal. Het aantal producten, het aantal merken, het aantal winkels dat de categorie opneemt. Publicaties vormen een aparte kolom, met eigen jaartallen en eigen bronnen, zoals de twee die onder deze pagina liggen [1][2].
6. Cibdol is in Zwitserland begonnen en houdt zich sinds 2014 met cannabinoïden bezig, dus vóór de regelgevende omslag en vóór CBD een gewone retailcategorie werd. In die periode kwamen meerdere golven van zelfverzekerde taal langs: aankomst, en daarna terugloop. Wat er per charge in een flesje zit, blijft in de bijbehorende analyse na te lezen.

Naast CBD staan andere namen

Zodra een categorie groeit, groeit ook de woordenlijst eromheen. Naast CBD wordt op terpenen gezocht, de aromatische fractie van de plant, met per stof een eigen naam. Er wordt gezocht op cbg olie en op cannabigerol olie, twee schrijfwijzen voor dezelfde cannabinoïde in een draagolie. Cbg druppels gaat niet over een andere stof maar over een format: een pipetflesje in plaats van een capsule. En cbg cbd olie duidt op een formule waarin twee cannabinoïden naast elkaar op het etiket staan.

Een tweede groep termen gaat over de route naar het flesje. CO2-extractie en superkritische CO2-extractie beschrijven hoe het extract uit gemalen plantmateriaal wordt gehaald; dezelfde techniek wordt in zoekopdrachten ook naast visolie genoemd. Dat is productdocumentatie, geen gehalte. Een derde groep gaat over lezen en nakijken: cbd wetgeving, cbg olie ervaringen, cbd bijwerkingen. De eerste term hoort bij wetteksten, de tweede bij verslagen van mensen, de derde bij gepubliceerde literatuur. Drie verschillende soorten bronnen, drie verschillende soorten antwoord.

• Een naam op een doos legt vast welke cannabinoïde de formule bevat, en niet hoeveel er in zit.
• Het gehalte per charge staat in de analyse die bij die charge hoort, met per cannabinoïde een eigen regel.
• Een etiket noemt het totaal per flesje en de draagolie waarin het extract is opgenomen.
• De extractiemethode staat los van het gehalte: superkritische CO2-extractie zegt hoe iets is gescheiden, niet wat er is gemeten.
• Terpenen en cannabinoïden zijn twee aparte lijsten, ook als ze uit hetzelfde plantmateriaal zijn gehaald.
• Het vocabulaire rond het endocannabinoïde systeem hoort bij publicaties vanaf 1990 [2], niet bij een verpakking.

Jaartal, gegeven, bron

Termen en waar het antwoord ligt