CBD-isolaat: één cannabinoïde, verder niets

Op de keukentafel staan twee dingen naast elkaar. Een klein potje met wit poeder, droog en fijn. En een amberkleurig flesje olie met een pipet erin. Op beide staat CBD. Iemand pakt het potje op, draait het rond in het licht en stelt de vraag die op dat moment altijd valt: en wat zit hier dan precies in?

Eén poeder, één molecuul

Wat de naam isolaat vastlegt

In dat poeder zit cannabidiol, en verder niets uit de plant. Een isolaat is de eindstap van een zuivering: alles wat in het plantextract naast cannabidiol stond, is er stap voor stap uitgehaald. De andere cannabinoïden. De terpenen, de vluchtige aromastoffen van hennep. De plantvetten en de kleurstoffen. Wat overblijft is één molecuul. Op de analyse van zo'n charge zie je dat meteen terug: één cannabinoïde met een gehalte, en daaronder regels die leeg blijven. Ook wat er over THC in een charge is gemeten, hoort in dat rapport en niet in een algemene omschrijving van het woord isolaat. Het woord zegt iets over de zuiverheidsstap. Het getal komt uit de meting.

1940: de structuur op papier

Cannabidiol isoleren is geen recente vondst. In 1940 beschreven Adams, Hunt en Clark de structuur van cannabidiol, vastgesteld aan een stof die uit een hennepextract was geïsoleerd [1]. Toen was er geen markt, geen flesje, geen etiket. Er was een extract, een scheiding en een molecuul waarvan de bouw op papier kwam. Dat jaartal is handig om vast te houden, omdat het laat zien waar de discussie eigenlijk over gaat. Niet over de vraag of één cannabinoïde los te maken valt uit een extract, want dat staat al sinds 1940 beschreven. Wel over de vraag wat je daarna in een flesje doet, en waarom je die keuze maakt.

Van bloem en blad naar poeder

Waarmee het begint

Een isolaat begint niet bij een poeder, maar bij plantmateriaal. Het extract komt uit bloem- en bladmateriaal van de hennepplant, de fractie waarin de cannabinoïden zitten. Daarna volgt de scheiding, en pas na die scheiding komt de zuivering die het verschil maakt tussen een extract en een isolaat. Een extract houdt de bredere samenstelling van de plant bij elkaar. Een isolaat gaat door tot er één stof over is. Zelfde begin dus, ander eindpunt. Wie de twee potjes op tafel naast elkaar legt, kijkt eigenlijk naar twee momenten uit dezelfde productielijn.

CO2 of een oplosmiddel van levensmiddelenkwaliteit

Voor die scheiding staan twee routes beschreven: CO2, of een oplosmiddel van levensmiddelenkwaliteit. Zoek je op co2 extractie of superkritische co2 extractie, dan kom je bij diezelfde stap uit, alleen met een technischer woord ervoor. Het punt is minder spannend dan het klinkt. De methode bepaalt hoe plantmateriaal en extract van elkaar worden gescheiden, niet wat er uiteindelijk in een flesje of een potje gaat. Dat laatste hangt af van de formule en van de zuivering die erna komt. Levensmiddelenkwaliteit is trouwens een specificatie van het oplosmiddel zelf, niet van het eindproduct. Daarom staat de methode in de productdocumentatie op een andere plek dan het gehalte. De één beschrijft een route, de ander een gemeten hoeveelheid per charge.

Wat er in de literatuur staat

Vetzuuresters in een meting uit 1998

In 1998 publiceerden Ben-Shabat en collega's een meting aan lichaamseigen moleculen. Vetzuurglycerolesters uit het lichaam zelf, die aan de cannabinoïdereceptoren geen eigen activiteit lieten zien, gingen samen met 2-arachidonoylglycerol de opstelling in. De gemeten cannabinoïde-activiteit van 2-arachidonoylglycerol lag daar hoger dan zonder die esters [2]. Uit die publicatie komt het woord entourage: een molecuul dat gemeten wordt in gezelschap van andere moleculen, niet in zijn eentje. Het detail dat er in de praktijk vaak afvalt: het ging om lichaamseigen stoffen in een laboratoriumopstelling, niet om cannabidiol en niet om een flesje olie.

2011: hele plantsamenstellingen als eigen onderwerp

In 2011 bracht Russo een bespreking uit over interacties tussen fytocannabinoïden en terpenen. Wat daarin over samenstellingen van de hele plant staat, raakt precies deze pagina: zulke samenstellingen zijn een eigen onderzoeksonderwerp en niet te lezen als een onzuivere versie van één molecuul [3]. Terpenen krijgen in die bespreking een plek naast de cannabinoïden, niet de status van bijzaak. Wat er niet in staat, is een rangorde tussen een potje met één stof en een flesje met een extract. De bespreking gaat over samenstellingen en over de manier waarop je die onderzoekt. Twee verschillende onderzoeksobjecten, dus, en geen simpel meer of minder.

Wat de vergelijking nog niet levert

De vraag eronder is meestal heel concreet. Als een flesje full spectrum en een isolaat dezelfde hoeveelheid cannabidiol bevatten, komt de één dan verder dan de ander? Op dat punt houdt het gepubliceerde onderzoek op. Een directe vergelijking tussen een full spectrum extract en een isolaat in gelijke hoeveelheid, die op individueel niveau vastlegt welke van de twee beter uitpakt, staat er niet. Wel metingen, wel besprekingen, wel een term met een geschiedenis. Zo'n uitspraak staat dan ook niet op onze pagina's en niet op onze verpakkingen. Minder bevredigend dan een hard antwoord, en het is wel wat de literatuur op dit moment biedt. Wat overblijft is een keuze op samenstelling, niet op ranglijst.

Het getal op het etiket, en het rapport ernaast

Wat per fles wél vastligt, is de samenstelling. Van elke charge publiceren we het cannabinoïdengehalte, zodat het getal op het etiket naast de analyse te leggen valt voordat de doos opengaat. Bij een isolaat zou daar één regel met een cannabinoïde staan. Bij een full spectrum extract staan er meer, elk met een eigen getal. Dat is het niveau waarop twee producten echt te vergelijken zijn: welke cannabinoïden zijn gemeten, en in welke hoeveelheid per charge. Alles wat daarboven hangt, blijft interpretatie.

Het verschil in een tabel

Onze eigen formules, en sinds wanneer

In onze CBD-oliën zit een full spectrum extract. Dat is sinds 2014 de lijn, en daar zitten twee redenen achter. De eerste is de richting waarin het onderzoek loopt: het meeste dat over samenspel tussen plantstoffen is gepubliceerd, gaat over samenstellingen met meerdere cannabinoïden en terpenen, niet over één gezuiverd molecuul. De tweede is consistentie. Een breder cannabinoïdenprofiel moet van charge tot charge hetzelfde blijven, en dat is een formuleringsvraag die je alleen met meten en herhalen oplost. Isolaatproducten staan niet in ons assortiment. Niet omdat een isolaat een raar product is, want als gezuiverde stof staat cannabidiol al sinds 1940 beschreven [1], maar omdat onze formules een andere kant op zijn ontworpen.

Cannabigerol olie en de termen eromheen

Rond dit onderwerp zoeken mensen ook op cbg olie, cbg druppels of cannabigerol olie. Andere cannabinoïden, hetzelfde soort etiket, dezelfde vraag eronder: wat is er gemeten en hoeveel. Het endocannabinoïde systeem is de taal waarin die meting uit 1998 is opgeschreven [2], geen aanduiding die op een verpakking hoort. En terpenen zijn de aromatische fractie waarvoor de bespreking uit 2011 een eigen plek inruimt [3]. Voor alle drie geldt hetzelfde: een stofnaam zegt niets over een hoeveelheid, de analyse per charge wel.