CBC vs CBD: twee vermeldingen, één plant

Twee afkortingen, drie letters elk, en toch een vraag die dagelijks in zoekvelden belandt. Hieronder de gegevens die er hard over vastliggen, en de plek waar de twee namen in de praktijk uiteenlopen.

Cannabichromeen en cannabidiol, kort gedefinieerd

CBC is de afkorting van cannabichromeen. CBD staat voor cannabidiol. Twee namen uit dezelfde scheikundige familie, en precies daar begint de verwarring. Wie ze in een zoekveld naast elkaar zet met vs ertussen, verwacht een winnaar. De literatuur levert die niet. In inventarissen van plantinhoudstoffen staan meer dan honderd cannabinoïden opgesomd, naast terpenen en flavonoïden [2]. CBD en CBC zijn daarin twee regels. Geen tegenstanders, twee vermeldingen op dezelfde lijst.

Cannabinoïde is een klassenaam. Zo'n naam plaatst een stof in een groep plantstoffen en zegt verder niets over hoeveelheid, over herkomst of over wat er in een flesje gaat. In hetzelfde overzicht staan terpenen als eigen groep en flavonoïden als een derde [2]. Zo is zo'n inventaris opgebouwd: namen, groepen, aantallen. De vraag welke naam de interessantere is, komt van buiten dat document. Uit een zoekveld meestal, of van een schap waar de ene naam wel op een doos past en de andere niet.

Het verschil tussen de twee zit in de bouw van het molecuul, en dat is wat een naam als cannabichromeen vastlegt. Wat de naam niet vastlegt: hoeveel ervan in een plant zit, of in een extract. Die twee dingen lopen in dit onderwerp voortdurend door elkaar. CBD is de dominante cannabinoïde in volgroeide industriële hennep. Die positie is de reden dat de standaardisatie in de hennepindustrie rond CBD is opgebouwd: gehaltes, percentages, referentiewaarden, chargerapporten, allemaal gebouwd rond de stof die in de grootste hoeveelheid aanwezig is.

CBC heeft die positie niet. Dat maakt het geen mindere cannabinoïde, het geeft er een andere plek in de rij. Iemand die de twee namen naast elkaar legt, vergelijkt daarom geen twee gelijkwaardige flesjes. Aan de ene kant een naam die tot een eigen product is uitgegroeid en overal op etiketten terugkomt. Aan de andere kant een naam die vooral in een cannabinoïdenprofiel staat, tussen andere regels, met een getal per charge erachter. Twee lijsten, twee soorten aandacht.

Eén zuur aan het begin van de rij

Onder beide namen ligt dezelfde scheikundige start. Fellermeier en Zenk publiceerden in 1998 hoe een transferase uit hennep een prenylgroep op olivetolaat zet, en welk product uit die stap komt: cannabigerolzuur, het uitgangspunt van de andere cannabinoïdenzuren [1]. Eén reactie, één product, daarna een verdeling. CBD en CBC staan dus niet aan het begin van twee losse routes. Ze staan verderop, na hetzelfde zuur.

Dat gegeven verschuift de vraag. Niet welke van de twee de echte hennepcannabinoïde is, want beide horen bij dezelfde plant en bij dezelfde beginstap. Wel: wat er daarna gebeurt, eerst in de plant en later in de productie. Daar loopt het zichtbaar uiteen. Daar zit ook de reden dat je het ene woord op een doos vindt en het andere in een analysetabel, tussen andere afkortingen.

De namen in dat onderzoek eindigen op zuur, en dat is geen bijzaak. Cannabigerolzuur is de zure vorm, en de cannabinoïdenzuren die erop volgen dragen dezelfde uitgang [1]. Op een cannabinoïdenprofiel van een fles kom je zo'n zure vorm ook tegen, bijvoorbeeld als CBDA naast CBD. Dezelfde plant, twee schrijfwijzen, twee regels in dezelfde tabel.

Prenylgroep, olivetolaat, cannabigerolzuur

Drie woorden uit die publicatie, kort uit elkaar gehaald. Een transferase is een enzym dat een stuk molecuul van de ene plek naar de andere zet. Olivetolaat is het deel dat in de plant klaarligt. De prenylgroep is het stuk dat erbij komt. Wat er na de koppeling staat, is cannabigerolzuur [1]. Die naam kom je buiten de scheikunde ook tegen: in zoektermen als cbg olie en cannabigerol olie gaat het om een eigen productcategorie, met eigen getallen op het label, los van deze vergelijking. In het lab is het één regel in een reactieschema. Op een schap is het een categorienaam. Het gegeven uit 1998 beschrijft een stap, geen gehalte [1]. Hoeveel er van elke cannabinoïde in een oogst terechtkomt, staat in een ander soort document: het rapport dat bij de charge hoort.

Waarom alleen CBD los in een flesje gaat

Op het schap houdt de symmetrie op. CBD is er los te koop, in flesjes met een percentage op het etiket. Een CBC-olie staat er niet, ook bij ons niet. De reden is niet ingewikkeld: de opbrengst van hennep is te laag voor een olie met CBC als enige cannabinoïde. Een losstaand product vraagt materiaal, en dat materiaal levert het gehalte simpelweg niet.

Zo ontstaat het beeld dat veel mensen op het verkeerde been zet. CBD lijkt de belangrijke van de twee, omdat CBD overal in de winkel staat. Die zichtbaarheid komt uit de plant en uit de industrie eromheen, niet uit een ranglijst van cannabinoïden. Volgroeide industriële hennep levert CBD in de grootste hoeveelheid, en op die hoeveelheid rust de standaardisatie waarmee de hele sector rekent.

CBC volgt een andere lijn. De naam staat in de inventarissen van plantinhoudstoffen, tussen de meer dan honderd cannabinoïden [2], en op etiketten staat de naam in een profiel. Wat er niet is, is een fles met alleen die ene letterreeks erop. Dat is geen keuze tegen CBC, het is de rekensom van een oogst. Wie een monoproduct maakt, heeft een plant nodig die er genoeg van geeft, charge na charge.

Opbrengst per oogst als rem

Een getal op een etiket moet twee dingen doen: kloppen bij de charge in de fles, en te herhalen zijn bij de volgende. Bij een cannabinoïde die in kleine hoeveelheid in de plant zit, komt die combinatie niet uit. Vandaar geen los CBC-product in ons assortiment. Extractietermen veranderen daar niets aan: superkritische co2 extractie beschrijft hoe extract van plantmateriaal wordt gescheiden, niet wat er in dat plantmateriaal zat. Ook cbd wetgeving is een eigen dossier, met eigen grenswaarden en eigen documenten, en loopt langs andere lijnen dan de naamgeving van een molecuul. Het verschil tussen CBC en CBD zit op dit punt dus vooral in de landbouw en in de meetbaarheid, niet in de scheikunde.

CBC in een full spectrum formule

CBC ligt niet buiten bereik. Het staat op een andere plek. In de full spectrum oliën van CBD olie 2.0 is CBC gestandaardiseerd naast CBG, CBN en CBDA. Die vier namen staan daar als onderdeel van een gemeten formulering, niet als wat er van een oogst overbleef. Het antwoord op de vraag waar CBC te vinden is, is dus geen CBC-flesje maar een regel in een profiel, met een getal ernaast.

Full spectrum betekent dat er meer in het extract zit dan één cannabinoïde: naast CBD ook de kleinere namen, plus de terpenen die in dezelfde inventaris als eigen groep staan [2]. Terpenen krijgen op zo'n rapport hun eigen regels, los van de cannabinoïden. Bij ons is er sinds 2014 één voorwaarde aan verbonden: bekend wat erin zit, en aantoonbaar. Daarmee is een profiel geen verzameling toevalligheden, maar een opsomming die per charge na te kijken valt.

Standaardisatie in plaats van restwaarde

Het verschil tussen die twee woorden is groot. Een restwaarde is wat een oogst nu eenmaal meebracht: het ene jaar wat meer, het andere jaar wat minder, zonder dat iemand er een cijfer aan hangt. Een gestandaardiseerd gehalte is een gekozen getal, gemeten in de charge en opgeschreven in het bijbehorende rapport. CBC hoort in onze full spectrum formule bij die tweede categorie. Wie een label leest, ziet dat terug in de vorm van het getal: een percentage of een aantal milligram per fles is een vastgelegd totaal, geen schatting achteraf.

Naast die oliën staan producten waarbij één cannabinoïde de naam draagt. Cbg olie en cbg druppels zijn zulke flesjes: één naam op de doos, een getal erachter, een chargerapport eronder. Termen als endocannabinoïde systeem horen bij een ander soort artikel dan deze naamsvergelijking en zeggen niets over de vraag welke letters op welke doos passen. Twee namen, één plant, en één document dat het verschil per fles vastlegt.