Wat is pineen? De stof achter de naam

Definition
Pineen is een naam uit de terpeenlijst, de aromatische kant van hennep en van veel andere planten. Wat er hard over vastligt op deze pagina is smal: voor alfa-pineen staat in de bespreking van Russo uit 2011 een kookpunt van ongeveer 156 °C [1]. De rest van deze pagina gaat over wat die naam wel vastlegt en wat niet.
Een geurmolecuul komt pas ergens aan als het loskomt. Zolang het in plantmateriaal of in een olie zit, blijft het waar het is.
Van vloeistof naar neus
Komt er warmte bij, dan gaat een deel van de lichtere moleculen over in damp en verspreidt zich door de lucht. Dat is de hele mechaniek achter het woord vluchtig. Het is ook de reden dat je bij terpenen zo vaak een temperatuur ziet staan in plaats van een sfeerbeschrijving: zo'n getal markeert het punt waarop een stof onder gedefinieerde omstandigheden van vloeistof in damp overgaat. Voor alfa-pineen noteert de bespreking van Russo uit 2011 een kookpunt van ongeveer 156 °C [1].
Verder reikt dat cijfer niet. Het hoort bij een fysische overgang in een meetopstelling. Niet bij een pan op het vuur, niet bij een flesje dat op tafel staat, en niet bij elke variant die onder dezelfde naam langskomt. Het getal is gemeten aan alfa-pineen, en daar houdt het zich aan.
Een kookpunt uit één review
Ongeveer. Dat woord staat er niet voor de sier. Een kookpunt hangt aan de druk waaronder gemeten wordt, en verschuift die druk, dan verschuift het getal mee. Wat hier dus vastligt is één afgeronde waarde, bij één stofnaam, uit één publicatie uit 2011 [1]. Getallen die daarbuiten circuleren horen bij een andere bron, en die bron staat niet op deze pagina.
Wat er zwart op wit staat
| Gegeven | Wat er staat | Status van dat gegeven |
|---|---|---|
| Kookpunt van alfa-pineen | Ongeveer 156 °C, genoteerd in de bespreking van Russo uit 2011 [1] | Afgerond literatuurgetal, gebonden aan de druk bij de meting |
| Pineen naast cannabinoïden | Dezelfde publicatie behandelt terpenen zoals pineen in één bespreking met cannabinoïden [1] | Onderdeel van een review uit 2011, geen losse meetreeks |
| Heel extract tegenover één stof | De bespreking beschrijft het karakter van een volledig plantextract, niet dat van een geïsoleerde stof [1] | Beschrijvend onderscheid, en precies waar deze pagina over gaat |
| Het prefix in de naam | Het cijfer van 156 °C hoort bij alfa-pineen; een andere vorm draagt zijn eigen gegevens | Naamgeving, geen hoeveelheid en geen temperatuur |
| Gehalte in een flesje | Staat niet in deze literatuur; een gehalte hoort in de analyse van een charge | Productdocumentatie, een andere rubriek dan plantenchemie |
| Geurbeschrijving in woorden | Blijft hier buiten beschouwing, omdat deze pagina bij het gepubliceerde gegeven blijft | Beschrijvend, geen meetwaarde |
De naam uit elkaar getrokken
| Onderdeel van de naam | Wat je eraan afleest | Wat het openlaat |
|---|---|---|
| pineen | Een naam uit de terpeenlijst, dus uit de aromatische fractie van een plant en niet uit de cannabinoïdenlijst | Hoeveel ervan in een bepaald materiaal zit, en uit welke charge dat materiaal komt |
| alfa- | De vorm waar het gepubliceerde getal van ongeveer 156 °C bij hoort [1] | Iedere waarde die niet aan alfa-pineen is gemeten |
| een tweede prefix | Dat één naam meer dan één vorm dekt, ieder met eigen gegevens in eigen bronnen | Die gegevens zelf, want deze pagina noemt er maar één |
| terpenen | De groepsnaam waaronder pineen in de bespreking van 2011 wordt genoemd [1] | Vocabulaire uit ander onderzoek, zoals rond het endocannabinoïde systeem, met eigen publicaties |
| ongeveer | Een leesafspraak: het cijfer is afgerond doorgegeven | De precieze meetwaarde en de exacte opstelling erachter |
| °C | Een temperatuur die alleen samen met een drukvermelding volledig is | Wat er bij afwijkende druk aan het getal verandert |
Heel extract tegenover één losse stof
Wat de bespreking van 2011 beschrijft
In de review van Russo uit 2011 staan terpenen en cannabinoïden niet in twee gescheiden verhalen. Pineen komt daar voorbij als onderdeel van een grotere bespreking, waarin het karakter van een volledig plantextract wordt beschreven en niet dat van één geïsoleerde verbinding [1]. Twee categorieën stoffen, één bespreking, en dat is precies waar de tekst zijn punt maakt.
Een voorstel dat open staat
Zo'n bespreking is een voorstel in de literatuur, geen afgesloten dossier. Het is opgeschreven in 2011 en het staat er nog steeds als voorstel [1]. Bij Cibdol houden we dat onderscheid aan, want het is het hele punt van een pagina als deze: een naam en een getal uit een review zijn iets anders dan een gemeten hoeveelheid in een bepaalde fles. Het eerste vind je in publicaties, het tweede in een chargerapport.
In deze volgorde lees je het na
- Kijk eerst in welke lijst de naam thuishoort. Pineen staat bij de terpenen, de aromatische fractie, en niet tussen de cannabinoïden op een etiket.
- Zoek daarna het prefix. Zonder alfa of een andere aanduiding weet je niet welke vorm er wordt bedoeld, en dus ook niet welk getal erbij past.
- Pak het getal erbij. Voor alfa-pineen is dat ongeveer 156 °C, zoals genoteerd in de bespreking van Russo uit 2011 [1].
- Lees de voorwaarde mee. Een kookpunt hoort samen met de druk waaronder het is bepaald, anders is het cijfer maar half opgeschreven.
- Ga na waar het cijfer vandaan komt. Hier is dat één review uit 2011, doorgegeven in afgeronde vorm, en geen reeks eigen metingen [1].
- Zoek een hoeveelheid ergens anders. Terpeennamen op zichzelf leveren geen getal per fles; dat hoort in de analyse van een charge.
- Sluit af bij het etiket. Op onze flesjes staan cannabinoïdennamen zoals CBD en CBG, met het gehalte dat bij die charge is vastgelegd.
Het assortiment en de documentatie ernaast
Een terpeennaam is dus geen productnaam. In het schap staan namen als cbg olie, cbg druppels en cannabigerol olie, en die verwijzen naar het cannabinoïdengehalte van een formule, niet naar een verbinding uit een geurlijst. Zoektermen als co2 extractie en superkritische co2 extractie horen bij de productiestap, cbd wetgeving is weer een eigen laag, per land geregeld. Wie wil weten wat er in een bepaald flesje zit, is met een analyse per charge beter geholpen dan met een stofnaam. Bij Cibdol is die analyse sinds 2014 de vaste route naar het cijfer op het etiket.
- Chargeanalyse: het cannabinoïdengehalte per productiecharge, na te lezen voordat een fles opengaat.
- Etiket: de naam van de cannabinoïde, het totaal in milligram en de draagolie waarin het extract is opgenomen.
- CO2-extractie: een methode om de fractie uit het plantmateriaal te halen, en niet een uitspraak over een terpeengehalte.
- Terpenen als groep: het vocabulaire uit geurlijsten en uit de bespreking van 2011, met eigen bronnen [1].
- Cbd wetgeving: een aparte rubriek, waarin per land andere grenswaarden en voorwaarden gelden.
Veelgestelde vragen
4 vragenWaar hoort het getal van ongeveer 156 °C bij?
Hoort dat kookpunt bij elke vorm van pineen?
Is het voorstel uit 2011 een vaststaand gegeven?
Waarom noemt deze pagina geen geurbeschrijving voor pineen?
Over dit artikel
Luke Sholl schrijft sinds 2011 over cannabinoïden, CBD en de bredere voordelen van de natuur. Zijn achtergrond omvat praktijkervaring met de cannabisteelt gedurende de volledige cyclus van zaad tot oogst, zowel in aarde
Dit wiki-artikel is opgesteld met hulp van AI en gecontroleerd door Luke Sholl, Schrijver over CBD en welzijn. Redactioneel toezicht door Joshua Askew.
Medische disclaimer. Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgverlener voordat je een stof gebruikt.
Laatst beoordeeld op 26 augustus 2026
Referenties (1)
- [1]Russo, E. B. (2011). Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2011.01238.x
Gerelateerde artikelen

Valenceen: naam, formule en stofklasse
Drie isopreeneenheden, vijftien koolstofatomen en de formule C15H24: dat is wat er over valenceen hard vastligt. De rest hoort bij een andere rubriek.

Wat is terpineol?
Terpineol staat als één woord in geurlijsten, maar dekt vier verwante moleculen uit dezelfde stofklasse. Hier lees je wat de naam vastlegt, hoe het aroma in de literatuur wordt omschreven en waarom er ongeveer bij 219 °C staat.

Sabineen, een terpeen in cijfers
Vier gegevens vormen het hele dossier van sabineen: chemische familie, molecuulformule, molaire massa en een kookpunt met de druk erbij. Hier staan ze op een rij, met de leesafspraken die erbij horen.

Fytol: diterpeenalcohol uit bladgroen
Eén stofklasse, één herkomst en één kookpunt met een voorbehoud erbij. Zo ziet het dossier van fytol eruit, en zo houdt het ook weer op.

Wat is ocimeen?
Zoet, kruidig, groen, houtachtig: zo staat ocimeen in het terpeenoverzicht. Daarnaast ligt er een stofklasse vast, een kookpunt met een voorbehoud en één publicatie uit 2011.

Guaiol: pijnboom, hout en twee kookpunten
Vijftien koolstofatomen, één hydroxylgroep en twee gepubliceerde kookpunten. Wat er over guaiol op papier vastligt, en waar de bronnen elkaar niet volgen.

Wat is geraniol? Het monoterpeen uitgelegd
Twee gegevens over geraniol liggen vast: de stofklasse en de formule. Vier variabelen laten het aandeel in plantmateriaal per charge verschuiven.

Wat is farneseen?
Een terpeennaam die vaak bij hennep opduikt, terwijl de scheikunde eronder veel breder ligt. Formule, stofklasse, kookpunt en de verhouding tot farnesol, gegeven voor gegeven.

Eucalyptol: naam, chemie en kookpunt
Eucalyptol en 1,8-cineol staan voor één en dezelfde verbinding. Daarnaast ligt er één getal hard vast: ongeveer 176 °C, met de drukvermelding erbij.



















