Guaiol: pijnboom, hout en twee kookpunten

Definition
Guaiol is een sesquiterpeenalcohol: een skelet van vijftien koolstofatomen met een hydroxylgroep eraan. In geurbeschrijvingen staat het molecuul genoteerd als pijnboom en hout, met een vage rozentoon erbij. Voor het kookpunt staan twee getallen in de bronnen, ongeveer 92 °C bij verlaagde druk en ongeveer 288 °C als atmosferische schatting.
Bij guaiol is de geurbeschrijving in één regel klaar, terwijl er over één temperatuur al twee getallen in omloop zijn. Pijnboom en hout, met een vleugje rozen: dat deel van het dossier ligt rustig op zijn plek. Het kookpunt hangt aan een voorwaarde, en die voorwaarde bepaalt of je 92 of 288 leest.
Elf aantekeningen bij één terpeennaam
- Guaiol wordt in de scheikundige indeling bij de sesquiterpeenalcoholen geplaatst.
- Het skelet van het molecuul bestaat uit vijftien koolstofatomen.
- Aan dat skelet zit een hydroxylgroep, en juist die groep zorgt voor de indeling bij de alcoholen.
- De uitgang -ol in de naam verwijst naar dezelfde groep, dus de naam en de indeling zeggen hetzelfde.
- In geurbeschrijvingen staat guaiol genoteerd als pijnboom en hout, met een vage rozentoon erbij.
- Voor het kookpunt zijn twee waarden in omloop: ongeveer 92 °C en ongeveer 288 °C.
- De ongeveer 92 °C is een cijfer dat bij verlaagde druk hoort.
- De ongeveer 288 °C is een atmosferische schatting, en die gaat over precies hetzelfde molecuul.
- Het gat tussen 92 en 288 is dus een drukverschil en geen tegenspraak tussen twee bronnen.
- Bij die 92 °C staat het woord ongeveer er niet voor de sier: het is een afgerond literatuurgetal, geen constante, en de bronnen trekken op dit punt niet één lijn.
- In de bespreking van Russo uit 2011 vormen terpenen en terpenoïden samen de aromatische fractie van de cannabisplant [1].
Een alcohol tussen de koolwaterstoffen
De meeste namen die je op een terpeenlijst tegenkomt horen bij koolwaterstoffen. Alleen koolstof, alleen waterstof, verder niets. Guaiol hoort niet in die rij. Er hangt een hydroxylgroep aan het molecuul, en daarmee schuift het door naar de alcoholen. Het achtervoegsel in de naam legt dat vast, zonder dat je de structuurformule erbij hoeft te halen.
Het voorvoegsel doet het andere deel van het werk. Sesqui- wijst op de grootte van het skelet, en bij guaiol gaat het om vijftien koolstofatomen. Zet die twee delen achter elkaar en je hebt geen kwaliteitsaanduiding, maar een adres in een indeling: zo groot is het skelet, en dit hangt er verder aan.
- Vijftien koolstofatomen vormen het skelet.
- Eén hydroxylgroep maakt er een alcohol van in plaats van een koolwaterstof.
- De familienaam sesquiterpeenalcohol legt bouw vast, geen hoeveelheid.
- Terpenen en terpenoïden staan in de bespreking van Russo uit 2011 samen genoteerd als de aromatische fractie van de plant [1].
- Wat er per flesje in zit, staat in de documentatie bij de charge en niet in een terpeennaam.
92 °C en 288 °C naast elkaar
Een kookpunt zweeft niet los van de opstelling waarin het is bepaald. Het hoort bij de druk die op de vloeistof staat. Verlaag je die druk, dan gaat de temperatuur waarbij een stof overkookt mee naar beneden. Precies dat verklaart de eerste van de twee getallen: de ongeveer 92 °C die je bij guaiol tegenkomt, is een cijfer bij verlaagde druk.
Het tweede getal komt uit een andere kolom. Gepubliceerde atmosferische schattingen voor hetzelfde molecuul liggen rond 288 °C. Er is dus geen bron die de andere onderuit haalt. Er zijn twee condities, en elke conditie levert zijn eigen temperatuur.
Blijft nog het woordje ongeveer. Die 92 °C is een afgerond literatuurgetal, geen natuurconstante, en over de exacte waarde zijn de bronnen onderling niet eensgezind. Dat maakt een kaal getal zonder drukvermelding lastig te plaatsen: je weet dan niet in welke van de twee rijen je zit. Staat de druk erbij, dan valt het getal meteen op zijn plek.
Pijnboom, hout en iets rozigs
Geurbeschrijvingen zijn vergelijkingen. Ze verwijzen naar iets wat de lezer al kent, en bij guaiol zijn dat pijnboom en hout, met een vage rozentoon die er dun doorheen loopt. Meer dan dat legt zo'n omschrijving niet vast. Er staat geen hoeveelheid in, en geen herkomst.
Terpenen is een van de vaakst getypte zoekwoorden rond hennep, en de vraag eronder is meestal concreter dan de zoekterm zelf: wat zit er in dit flesje? Dat antwoord komt niet uit een molecuulnaam. Het staat in de analyse per charge, en die analyse gaat over cannabinoïden. Bij Cibdol vind je die cijfers per product terug, of het nu om CBD-olie gaat of om CBG-olie, ook wel cannabigerololie genoemd, in dezelfde pipetflesjes als de CBG-druppels.
Twee termen die vaak in hetzelfde zoekveld belanden, horen daar los van. Superkritische CO2-extractie is een productiestap en zegt niets over een terpeengehalte. En het endocannabinoïde systeem hoort bij het onderzoek naar cannabinoïden, niet bij de beschrijving van een geurmolecuul met zijn eigen kookpunt.
Guaiol, eigenschap per eigenschap
| Eigenschap | Detail |
|---|---|
| Naam | Guaiol, met de uitgang -ol die op een alcoholgroep wijst. |
| Stofklasse | Sesquiterpeenalcohol, dus geen zuivere koolwaterstof maar een terpeen met een alcoholgroep erbij. |
| Skelet | Vijftien koolstofatomen. |
| Functionele groep | Eén hydroxylgroep; die groep bepaalt de indeling bij de alcoholen en verklaart de naam. |
| Geurbeschrijving | Pijnboom en hout, met een vage rozentoon erbij. |
| Kookpunt bij verlaagde druk | Ongeveer 92 °C, een waarde die aan die verlaagde druk vastzit. |
| Kookpunt bij atmosferische druk | Gepubliceerde schattingen komen uit rond 288 °C, voor hetzelfde molecuul. |
| Status van de 92 °C | Afgerond literatuurgetal, geen constante; over de precieze waarde lopen de bronnen uiteen. |
| Het verschil tussen beide getallen | Een drukverschil, geen tegenspraak: twee condities, twee temperaturen. |
| Plaats in de plant | Terpenen en terpenoïden vormen samen de aromatische fractie van de cannabisplant [1]. |
| Waar cijfers per flesje staan | In de documentatie bij de charge, die cannabinoïden zoals CBD en CBG per partij vastlegt. |
Veelgestelde vragen
4 vragenHoeveel koolstofatomen heeft het skelet van guaiol?
Kan hetzelfde molecuul twee kookpunten hebben?
Wat betekent het woord sesquiterpeenalcohol in gewone taal?
Waarom lopen bronnen over het kookpunt van guaiol uiteen?
Over dit artikel
Luke Sholl schrijft sinds 2011 over cannabinoïden, CBD en de bredere voordelen van de natuur. Zijn achtergrond omvat praktijkervaring met de cannabisteelt gedurende de volledige cyclus van zaad tot oogst, zowel in aarde
Dit wiki-artikel is opgesteld met hulp van AI en gecontroleerd door Luke Sholl, Schrijver over CBD en welzijn. Redactioneel toezicht door Joshua Askew.
Medische disclaimer. Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgverlener voordat je een stof gebruikt.
Laatst beoordeeld op 29 augustus 2026
Referenties (1)
- [1]Russo, E.B. (2011). Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2011.01238.x
Gerelateerde artikelen

Valenceen: naam, formule en stofklasse
Drie isopreeneenheden, vijftien koolstofatomen en de formule C15H24: dat is wat er over valenceen hard vastligt. De rest hoort bij een andere rubriek.

Wat is terpineol?
Terpineol staat als één woord in geurlijsten, maar dekt vier verwante moleculen uit dezelfde stofklasse. Hier lees je wat de naam vastlegt, hoe het aroma in de literatuur wordt omschreven en waarom er ongeveer bij 219 °C staat.

Sabineen, een terpeen in cijfers
Vier gegevens vormen het hele dossier van sabineen: chemische familie, molecuulformule, molaire massa en een kookpunt met de druk erbij. Hier staan ze op een rij, met de leesafspraken die erbij horen.

Fytol: diterpeenalcohol uit bladgroen
Eén stofklasse, één herkomst en één kookpunt met een voorbehoud erbij. Zo ziet het dossier van fytol eruit, en zo houdt het ook weer op.

Wat is ocimeen?
Zoet, kruidig, groen, houtachtig: zo staat ocimeen in het terpeenoverzicht. Daarnaast ligt er een stofklasse vast, een kookpunt met een voorbehoud en één publicatie uit 2011.

Wat is geraniol? Het monoterpeen uitgelegd
Twee gegevens over geraniol liggen vast: de stofklasse en de formule. Vier variabelen laten het aandeel in plantmateriaal per charge verschuiven.

Wat is farneseen?
Een terpeennaam die vaak bij hennep opduikt, terwijl de scheikunde eronder veel breder ligt. Formule, stofklasse, kookpunt en de verhouding tot farnesol, gegeven voor gegeven.

Eucalyptol: naam, chemie en kookpunt
Eucalyptol en 1,8-cineol staan voor één en dezelfde verbinding. Daarnaast ligt er één getal hard vast: ongeveer 176 °C, met de drukvermelding erbij.

Camfeen, van molecuulformule tot kookpunt
Wat er over camfeen hard vastligt: de atoomtelling, de molecuulformule en één gepubliceerd kookpunt. En wat een terpeennaam juist niet vastlegt.



















