CBDA: de zure vorm die hennep maakt

Waarom staat op het ene rapport CBDA en op het andere CBD, terwijl het om dezelfde oogst gaat? Daar begint deze vraag bijna altijd. Twee papieren, één veld, en één letter verschil.

De letter A achter een cannabinoïdennaam

CBDA is de afkorting van cannabidiolzuur. Die A komt van acid, het Engelse woord voor zuur, en verder zit er niets achter. Geen handelsnaam, geen term die iets verhult. Het is een naamgevingsafspraak zoals die in overzichten van cannabisbestanddelen wordt aangehouden [1]. Leg je de namen uit die familie naast elkaar, dan zie je de logica in één oogopslag: er is een stamnaam, en er is een aanduiding voor de zure vorm daarvan. Cannabidiol en cannabidiolzuur. Cannabigerol en cannabigerolzuur. Steeds hetzelfde patroon, steeds dezelfde plek in het woord.

Dat klinkt als een detail voor scheikundigen. Op een analyserapport is het dat niet. Daar staan de namen onder elkaar in een kolom, en het onderscheid tussen twee regels hangt aan die ene letter. Lees je hem over het hoofd, dan lijken twee getallen over hetzelfde te gaan, terwijl ze twee aparte bestanddelen benoemen. De afspraak is dus niet decoratief. Ze legt vast welke vorm er in het monster is gemeten, en ze doet dat met de kortst mogelijke notatie [1]. Kort, maar niet vaag.

Er is nog een reden waarom die naam telt. Hennep bouwt tijdens de groei zure vormen op, en wat er in het plantmateriaal zit heeft daarom een andere naam dan het woord dat de meeste mensen van een etiket kennen. De naam volgt de stof, niet het schap. Zo bezien is CBDA geen variant op CBD die ergens later is bijgekomen, maar een eigen naam voor een eigen regel in de kolom.

• CBDA is de afkorting van cannabidiolzuur; de A verwijst naar de zure vorm van dezelfde stamnaam.
• De naamgeving is beschrijvend en wordt in de literatuur over cannabisbestanddelen op die manier gebruikt [1].
• Dezelfde systematiek loopt door bij andere namen, bijvoorbeeld bij cannabigerol en cannabigerolzuur.
• Op een chargerapport zijn de zure en de neutrale vorm twee aparte regels, elk met een eigen meetwaarde.
• Eén letter is het hele onderscheid, dus die letter lees je bewust mee.
• In de full spectrum formule van de CBD olie 2.0 staat CBDA als benoemd bestanddeel in de opsomming.

Olivetolzuur, een prenyl-eenheid en 1998

Het startpunt van deze hele reeks staat sinds 1998 op papier. In dat jaar publiceerden Fellermeier en Zenk hun rapport over een transferase uit hennep dat een prenyl-eenheid op olivetolzuur zet. Het product van die stap is cannabigerolzuur, en in datzelfde rapport staat cannabigerolzuur omschreven als de precursor van de cannabinoïden die verder in de reeks liggen [2]. Eén enzym, één bouwsteen, één zuur als uitkomst. Dat is de kern van het gegeven, en het is smaller dan mensen vaak denken.

De woorden zijn het uitleggen waard, want ze doen het meeste werk in die zin. Een transferase is een enzym dat een groep van het ene molecuul naar het andere overzet; het brengt iets over, en dat zit letterlijk in de naam. Een prenyl-eenheid is zo'n over te zetten bouwsteen, klein en herkenbaar. Olivetolzuur is het molecuul waarop die bouwsteen terechtkomt, en de uitgang zuur staat er niet voor niets: de zuurgroep zit al in het uitgangsmateriaal. Wat de plant maakt begint dus als zuur en eindigt in die stap ook als zuur, namelijk als cannabigerolzuur [2].

Het woord precursor legt daarbij de volgorde vast. Uit dat ene zuur loopt de tak verder, en de namen die verderop in die tak staan zijn de cannabinoïden die daar op volgen, CBDA daaronder [2]. Dat is meteen de meest nuttige manier om CBDA te plaatsen. Het is geen los molecuul zonder adres. Het heeft een positie in een reeks die op één punt begint, en dat punt is in 1998 met naam en al beschreven.

Wat het rapport uit 1998 niet levert, is even goed om te weten. Het benoemt de enzymstap en de rol van cannabigerolzuur in de reeks [2]. Het geeft geen getal voor één plant en geen gehalte voor één flesje; dat soort cijfers hoort bij een analyse per charge en staat daar ook. Wie in het zoekveld cbg olie of cannabigerol olie typt, komt bij een productnaam uit die dezelfde stam draagt als het zuur uit dat rapport. Dezelfde stam, andere regel, ander papier.

Hetzelfde veld, twee analyses

Nu de situatie waar de verwarring meestal ontstaat. Van dezelfde oogst wordt vers plantmateriaal geanalyseerd, en later de afgevulde olie. Op papier levert dat twee ogenschijnlijke uitgangsstoffen op, terwijl er één veld achter zit [1]. Wie de twee rapporten naast elkaar legt zonder op de namen te letten, ziet twee verschillende dossiers. Wie wel op de namen let, ziet twee monsters.

Een rapport doet namelijk iets heel beperkts, en juist dat maakt het bruikbaar. Het legt vast wat er in het monster is aangetroffen dat bij het lab is binnengekomen, met een aanduiding van dat monster en met een chargenummer erbij. Niet de herkomst van het zaad, niet het weer van dat seizoen, niet een verwachting. Het monster, de namen, de getallen. Daarom kun je twee rapporten van dezelfde oogst niet als tegenspraak lezen: ze beschrijven niet hetzelfde materiaal in dezelfde toestand.

De naamgevingsafspraak is precies wat dat leesbaar houdt [1]. De zure vorm heeft een eigen naam, de neutrale vorm heeft een eigen naam, en op het rapport krijgen ze een eigen regel. Zo kun je van boven naar beneden nalopen welke cannabinoïden zijn benoemd, welke daarvan als zure vorm in de lijst staan, bij welke charge het hoort en bij welk product. Vier vragen, één document. Een getal zonder die context is een getal zonder adres.

Bij ons cannabinoïdenwerk sinds 2014 is herhaalbaarheid daarom de standaard geworden waarop de documentatie is gebouwd, en het chargerapport is de plek waar dat wordt aangetoond in plaats van beweerd. Onderwerpen die er dichtbij liggen hebben hun eigen pagina's en veranderen niets aan deze manier van lezen: co2 extractie en superkritische co2 extractie horen bij het productieproces, cbd wetgeving bij het juridische kader, en zoek je op terpenen, dan kom je bij de aromatische rubriek uit en niet bij de cannabinoïdenregels. Het endocannabinoïde systeem is weer een eigen stuk vocabulaire. Voor de vraag welke vorm er in een monster is gemeten, blijft het rapport het enige antwoord.

CBDA nagelopen in tien punten

1. CBDA is de afkorting van cannabidiolzuur, waarbij de A voor acid staat. Die notatie hoort bij een naamgevingsafspraak uit de literatuur over cannabisbestanddelen en is dus geen vakjargon [1].
2. Dezelfde afspraak loopt door de hele familie. Naast een stamnaam als cannabidiol of cannabigerol staat steeds de aanduiding voor de zure vorm, en die twee namen zijn nooit uitwisselbaar.
3. In 1998 legden Fellermeier en Zenk vast dat een transferase uit hennep een prenyl-eenheid op olivetolzuur zet. Het product van die stap is cannabigerolzuur [2].
4. In datzelfde rapport uit 1998 heeft cannabigerolzuur de rol van precursor van de cannabinoïden die verder in de reeks liggen [2]. Dat woord legt de volgorde vast, niet een hoeveelheid.
5. Uit dat ene zuur loopt de tak verder, en de namen verderop in die tak zijn de cannabinoïden die daarop volgen, met CBDA in die groep [2]. Eén startpunt, meerdere namen erna.
6. Vers plantmateriaal en de afgevulde olie uit dezelfde oogst leveren op papier twee ogenschijnlijke uitgangsstoffen op [1]. Er zit één veld achter, maar twee monsters.
7. Wat een rapport vastlegt is het monster zoals het bij het lab is aangeleverd, met de naam van dat monster en het chargenummer erbij. Meer legt het niet vast, en dat is de reden dat het te controleren is.
8. In de full spectrum formule van de CBD olie 2.0 is CBDA gestandaardiseerd, naast CBC, CBG en CBN. Dat geldt per charge, niet per gemiddelde over een seizoen.
9. De zure vorm staat daar als gemeten component in de formule en niet als restant van naverwerking. Het is een specificatie van de inhoud, geen suggestie eromheen.
10. Ons cannabinoïdenwerk sinds 2014 draait om herhaalbaarheid, en het rapport per charge is waar dat wordt aangetoond. Wil je weten welke vorm er in jouw flesje is gemeten, dan is dat document het startpunt.

CBDA als gestandaardiseerd bestanddeel

Van naamgeving naar flesje is het maar één stap, en die stap staat in de formule. In de full spectrum formule van de CBD olie 2.0 is CBDA gestandaardiseerd, naast CBC, CBG en CBN, en dat geldt voor elke charge. Standaardiseren betekent hier iets nuchters: het gehalte wordt per charge vastgelegd en benoemd, zodat de regel op het rapport bij het nummer op de doos hoort. Geen bijzin, maar een kolom.

Belangrijk aan die opzet is de status van de zure vorm. CBDA is in die formule een gemeten component en geen restant dat na verwerking is overgebleven. Het staat er als bestanddeel met een naam en een regel, precies zoals de andere cannabinoïden in de opsomming. Dat maakt de lijst een specificatie van wat erin zit, en niet een omweg om iets te suggereren wat er niet staat. Wat er staat, staat er. Wat er niet staat, staat er ook niet.

Voor de rest van het assortiment loopt dezelfde leeswijze door. Namen als cbg olie, cbg druppels en cannabigerol olie horen bij eigen producten met eigen documentatie, en ook daar bepaalt de naamgevingsafspraak welke vorm er in de kolom is benoemd [1]. De vraag welke vorm gemeten is, verandert dus niet van karakter als je van het ene flesje naar het andere kijkt. Alleen het rapport verandert. En dat rapport hangt aan één charge, niet aan een productcategorie in het algemeen.

• CBDA is gestandaardiseerd in de full spectrum formule van de CBD olie 2.0, en die standaardisatie geldt per charge.
• Naast CBDA staan CBC, CBG en CBN in dezelfde formule met naam in de opsomming.
• De zure vorm is daar een gemeten component en geen restant van naverwerking.
• De inhoud is een specificatie: het chargerapport hoort bij het nummer op de verpakking.
• Herhaalbaarheid is de standaard in ons cannabinoïdenwerk sinds 2014, en het rapport per charge is de demonstratie daarvan.
• Termen als co2 extractie en cbd wetgeving hebben hun eigen pagina's en veranderen niets aan de namen in de kolom.