Podjęzykowo czy doustnie: dwie trasy kannabidiolu

Miejsce podania decyduje o trasie cząsteczki

Ta sama cząsteczka, dwa różne początki. Pod językiem podanie zamyka się na jamie ustnej [2]. Po przełknięciu zaczyna się droga przez żołądek, jelito i wątrobę [2]. Piśmiennictwo farmakokinetyczne stawia drogę podania w osobnej rubryce i opisuje ją jako zmienną rozstrzygającą, bo profile stężeń we krwi zależą od tego, którą trasą cząsteczka weszła do organizmu [1]. Ten sam zapis pojawia się w pracy Huestis z 2007 roku, gdzie profile opisano jako zależne od drogi podania [2]. Nie chodzi tu o smak, kartonik ani recepturę. Chodzi o liczbę etapów, które cząsteczka mija, zanim pomiar w laboratorium ją zarejestruje. Krótsza trasa i dłuższa trasa zajmują w tabelach różne wiersze [1][2].

Co znaczy słowo farmakokinetyka w tych pracach

Farmakokinetyka opisuje to, co organizm robi z cząsteczką: wchłanianie, rozprowadzanie, przemianę, usuwanie [1]. Nie jest zapisem o tym, co cząsteczka robi u pojedynczej osoby [1]. Rozróżnienie wygląda drobiazgowo, dopóki nie zaczyna się czytać liczb. Stężenie we krwi to wielkość zmierzona w próbce, i tyle. Odczyt z próbki oraz przebieg u jednej osoby prowadzi się w cytowanych pracach jako dwa osobne zapisy [1]. Dlatego obie trasy porównuje się poniżej wyłącznie przez to, co zostało zmierzone.

Pod językiem podanie zamyka się w jamie ustnej

Zapis jest krótki. Podanie podjęzykowe sprowadza się w piśmiennictwie do jednej informacji o umiejscowieniu: preparat zostaje w jamie ustnej [2]. Nie ma tu żołądka, nie ma jelita, nie ma wątroby w roli pierwszego przystanku [2]. Właśnie różnica w przebiegu trasy jest tym, co oddziela oba warianty, bo zarejestrowane profile stężeń różnią się w zależności od użytej drogi [2]. W praktyce znaczy to jedno. Kiedy ktoś stawia obok siebie butelkę z zakraplaczem i kapsułki CBD, porównuje dwa opisy trasy, a nie dwie klasy ekstraktu. Ekstrakcja CO2, terpeny oraz oznaczenie pełnego spektrum opisują skład. Trasa opisuje przebieg podania.

Czego cytowane prace przy tej trasie nie rozstrzygają

Przegląd systematyczny z 2018 roku obejmuje dane pochodzące od ludzi i zapisuje wprost, że takich badań jest niewiele, a receptury oraz układy badań różnią się między pracami [1]. Danych bezpośrednio porównywalnych jest mało [1]. Zestawienie obu tras da się więc zapisać po stronie pochodzenia trasy i po stronie zgłoszonych wartości farmakokinetycznych, natomiast wskazania, która trasa daje wyższe wartości, w tym materiale nie ma [1][2]. Zakres takiej tabeli to dwie drogi postawione obok siebie, nic ponad to [2].

Po przełknięciu trasa jest dłuższa i bardziej złożona

Żołądek, potem jelito, potem wątroba [2]. Trzy przystanki, każdy w swoim tempie. Praca Huestis z 2007 roku opisuje tę trasę jako dłuższą i obfitszą w zdarzenia niż podanie ograniczone do jamy ustnej [2]. Wchłanianie po spożyciu odnotowano tam jako powolne i nierówne [2]. Słowo nierówne waży w tym zapisie więcej niż powolne, bo mówi o rozrzucie: dwa pomiary tej samej trasy nie muszą wyglądać podobnie [2]. Kapsułki konopne, olej konopny w kapsułkach i olej dodany do posiłku mieszczą się w jednym wierszu, ponieważ wszystkie wchodzą tą samą drogą przez przewód pokarmowy [2].

Wątroba jako etap wpisany w trasę

Wątroba stoi w tym zapisie jako ostatni z trzech wymienionych przystanków trasy po przełknięciu [2]. Cytowane prace wymieniają ją z nazwy jako element drogi, nie podają natomiast wielkości, o jaką ten etap przesuwa liczby [1][2]. Kolejność jest opisana. Skala nie jest [1]. Ten sam przegląd z 2018 roku odnotowuje przy tym, że ekspozycja układowa na kannabidiol w analizowanych badaniach była niska oraz zmienna [1]. Zapis o trasie czyta się zatem jak wykaz etapów, a nie jak liczbę.

Ekspozycja doustna w danych pochodzących od ludzi

Przegląd systematyczny Millara i współpracowników z 2018 roku zebrał dane farmakokinetyczne dotyczące kannabidiolu u ludzi [1]. Przy podaniu doustnym zapis brzmi jednoznacznie: ekspozycja niska, przy tym silnie zmienna, a parametry farmakokinetyczne rozchodzą się szeroko między poszczególnymi badaniami [1]. Nie chodzi o kilkuprocentowe odchylenie. Chodzi o wartości, których nie da się złożyć w jedną liczbę [1]. Liczby są, tylko nie stoją w jednym szeregu. Autorzy zapisali również, co zaburza porównanie między badaniami: różniły się receptury, różniły się zakresy dawek, różniły się metody oznaczenia [1].

Receptura, zakres dawek i metoda oznaczenia

Trzy zmienne, trzy osobne powody rozrzutu. Receptura to skład, w którym cząsteczka została podana. Zakres dawek to przedział wartości sprawdzonych w danym badaniu. Metoda oznaczenia to technika analityczna, którą zmierzono próbki. Kiedy te trzy rubryki różnią się między pracami, wyniki z jednej publikacji nie kładą się prosto na wynikach z drugiej [1]. Przegląd z 2018 roku mówi o tym otwarcie: baza dowodów pochodzących od ludzi jest ograniczona, wiele badań objęło małe grupy uczestników, a różnice receptur, dawek i technik pomiaru utrudniają bezpośrednie porównanie tras [1].

Co wybiera się razem z formatem

Format i droga podania to dwa osobne pytania [2]. Format widać od razu: kapsulki konopne w blistrze, butelka z zakraplaczem, kartonik z oznaczeniem pełnego spektrum. Trasa jest tym, co z formatu wynika. Kapsułki z CBD przechodzą przez przewód pokarmowy [2]. Preparat trzymany w jamie ustnej tą drogą nie idzie [2]. Pytania o skład prowadzi się zupełnie osobno: ekstrakcja CO2, profil terpenów, zawartość kannabinoidów podana w dokumencie partii. To rubryki dokumentacji serii, nie zapisy o trasie. Jedno opakowanie odpowiada więc na oba pytania równocześnie, tylko odpowiedzi pochodzą z dwóch różnych dokumentów.

Stężenie we krwi i to, co z niego nie wynika

Profil stężeń zależy od trasy [1]. To zdanie da się obronić na danych. Nie da się natomiast dopisać do niego zdania o przebiegu u konkretnej osoby, ponieważ farmakokinetyka opisuje to, co organizm robi z cząsteczką [1]. Millar i współpracownicy prowadzą oba zapisy osobno [1]. Praca Huestis z 2007 roku również trzyma się poziomu profili i wchłaniania [2]. Reszta pozostaje poza cytowanym materiałem. Zapis wychodzi krótki, ale sprawdzalny: dwie trasy, dwa opisy przebiegu, jedna cząsteczka [1][2].

Trasa, pomiar i etykieta w jednym wykazie

Zostaje to, co da się przepisać z cytowanych prac bez dokładania czegokolwiek od siebie. Kilka zapisów, każdy z odsyłaczem. Pozostała część tematu, czyli receptura, dokument partii oraz sumy podane na kartoniku, sprawdza się w innym miejscu niż piśmiennictwo farmakokinetyczne, bo etykieta podaje zawartość opakowania, a przegląd podaje pomiary z próbek krwi [1].

• Droga podania: zmienna rozstrzygająca w farmakokinetyce, profile stężeń we krwi zależne od trasy [1].
• Podjęzykowo: podanie ograniczone do jamy ustnej [2].
• Doustnie: żołądek, potem jelito, potem wątroba, trasa dłuższa i obfitsza w zdarzenia [2].
• Wchłanianie po spożyciu: opisane jako powolne i nierówne [2].
• Kannabidiol doustnie u ludzi: ekspozycja niska i silnie zmienna, parametry rozchodzące się szeroko między badaniami, porównanie zaburzone różnicami receptur, zakresów dawek i metod oznaczenia, według przeglądu systematycznego z 2018 roku [1].
• Zakres piśmiennictwa: badań z udziałem ludzi niewiele, układy badań niejednorodne, danych bezpośrednio porównywalnych mało [1].
• Farmakokinetyka: opis tego, co organizm robi z cząsteczką, nie zapis o przebiegu u pojedynczej osoby [1].