Czy można łączyć CBD z nikotyną? Granice zapisu

Co właściwie sprawdzamy, gdy padają obie nazwy

Pytanie brzmi jak jedno. W środku ma dwa osobne wątki. Pierwszy dotyczy kannabidiolu i trasy, jaką ta cząsteczka przechodzi w organizmie. Drugi dotyczy nikotyny, której dwie cytowane tu publikacje nie obejmują. Rozdzielenie ich jest pierwszym krokiem, bo dalsza część tekstu opiera się wyłącznie na tym, co zostało zmierzone.

Kannabidiol przemieszcza się w organizmie w dużej mierze przez wątrobę, a rolę czynnika rozkładającego pełnią enzymy z rodziny cytochromu P450 [1]. To nie jedno białko, a rodzina, w której poszczególne enzymy noszą własne oznaczenia. Praca Jianga i współpracowników z 2011 roku wskazała te z nich, które w warunkach laboratoryjnych brały udział w przemianie kannabidiolu [1]. Materiałem były ludzkie mikrosomy wątrobowe, czyli preparat z tkanki. Inkubacja, oznaczenie, wykaz enzymów na wyjściu. Tyle mieści ten zapis.

Druga pozycja to przegląd systematyczny Millara i współpracowników z 2018 roku [2]. Zebrał piśmiennictwo o farmakokinetyce kannabidiolu u ludzi, czyli o stężeniach we krwi zestawionych z drogą podania oraz z podaną ilością. Autorzy opisali ten zbiór jako ograniczony i niejednorodny [2]. Zapisali też, że o profilu ekspozycji przesądza przede wszystkim droga przyjmowania, a rozrzut wyników między badaniami i między uczestnikami był wysoki [2].

W praktyce to pytanie pada z telefonem w dłoni i dwiema nazwami wpisanymi w jedno pole wyszukiwania. Nazwy stoją obok siebie, więc łatwo założyć, że piśmiennictwo też je zestawia. Nie zestawia. Kannabidiol ma w tych pracach własny profil, kształtowany przez recepturę, drogę podania oraz jakość materiału [2].

Z dwóch takich pozycji nie wychodzi zdanie o jednoczesnym podaniu dwóch różnych cząsteczek. Wychodzi coś węższego: opis trasy kannabidiolu przez wątrobę i lista zmiennych, które tę trasę porządkują. Warto wiedzieć, w którym miejscu zapis się zatrzymuje.

Osiem wierszy z dwóch publikacji

1. Trasa w organizmie: kannabidiol przechodzi w dużej mierze przez wątrobę, a enzymy cytochromu P450 pełnią przy nim rolę czynnika rozkładającego [1]. To jedyny wiersz w całym temacie, który mówi o konkretnym narządzie.
2. Materiał z 2011 roku: ludzkie mikrosomy wątrobowe i inkubacja z kannabidiolem, a na wyjściu wykaz pojedynczych enzymów cytochromu P450 odpowiedzialnych za przemianę tej cząsteczki [1]. Preparat z tkanki, nie osoba po podaniu doustnym.
3. Nazwa zbiorcza: cytochrom P450 obejmuje wiele białek, więc samo wyrażenie „enzymy P450” nie wskazuje jeszcze konkretnego enzymu. Praca z 2011 roku dopiero rozbiła tę nazwę na pojedyncze pozycje [1].
4. Zakres przeglądu z 2018 roku: piśmiennictwo dotyczące ludzi, w którym stężenia we krwi zestawiono z drogą podania oraz z podaną ilością [2]. Materiał laboratoryjny i pomiar u osób badanych stoją tam w osobnych kolumnach.
5. Zmienna wiodąca: droga przyjmowania jako czynnik przesądzający o profilu ekspozycji na kannabidiol [2]. Ta sama ilość, inna trasa, inne liczby w tabeli.
6. Rozrzut: wysoka zmienność między poszczególnymi badaniami i między uczestnikami tych samych badań [2]. Autorzy podali ją jako osobną informację, nie jako przypis.
7. Status zbioru: małe liczby uczestników, różne układy badań, wyniki niepowtórzone w skali dającej uogólnienie. Stąd określenie „wstępny” przy całym tym piśmiennictwie.
8. Puste miejsce: podanie kannabidiolu równolegle z nikotyną nie jest przedmiotem ani oznaczenia z 2011 roku [1], ani przeglądu z 2018 roku [2]. Rubryka pozostaje bez wpisu.

Rozrzut liczb we krwi i zmienna, która za nim stoi

W przeglądzie z 2018 roku najmocniej wybrzmiewa jedno: to droga przyjmowania porządkuje profil ekspozycji na kannabidiol [2]. Dlatego pomiary doustne prowadzi się w piśmiennictwie osobno od pozostałych, a wartość z jednej kolumny nie przenosi się do drugiej.

Formaty doustne to w praktyce butelka z zakraplaczem oraz kapsułki CBD, w tym olej konopny w kapsułkach o miękkiej otoczce. Nazwa formatu nie mówi jednak nic o liczbach. Te stoją w raporcie partii, który dla danej serii podaje zawartość kannabinoidów, w tym THC. Do tego dochodzi sama receptura: nośnik olejowy, obecne terpeny, oznaczenie pełnego spektrum albo jego brak. Przegląd z 2018 roku wymienia recepturę, drogę podania i jakość materiału jako trzy czynniki kształtujące profil kannabidiolu [2].

Małe grupy i różne układy badań

Opublikowany materiał ma charakter wstępny. Liczby uczestników są małe, układy badań różne, a wyniki nie zostały powtórzone w skali dającej uogólnienie. To nie zarzut wobec autorów, tylko opis stanu zbioru.

Przegląd z 2018 roku nazywa dane z ludzi ograniczonymi i niejednorodnymi [2]. Zmienność między uczestnikami jednego badania bywa tam równie duża jak zmienność między dwoma osobnymi badaniami [2]. Przy takim rozrzucie jedna wartość z jednego układu badania niewiele porządkuje, a średnia z kilku różnych układów jeszcze mniej.

Miejsca bez pomiaru i sposób ich zapisu

Opisana trasa, nieopisana skala

Oznaczenie z 2011 roku wskazało enzymy z nazwy [1]. Nie podało przy tym liczby, która opisywałaby skalę tej przemiany u osoby po podaniu doustnym. Opisana jest trasa, nie jej wielkość. To dwie różne informacje, a ich mieszanie rodzi zdania mocniejsze od danych, które za nimi stoją.

Drugie puste miejsce jest jeszcze prostsze. Żadna z dwóch cytowanych pozycji nie objęła kannabidiolu podanego równolegle z nikotyną [1][2]. Nieobecność takiego pomiaru nie rozstrzyga tematu w żadną stronę. Zostaje zapisana jako pusta rubryka, bo tym właśnie jest.

Reguła, którą prowadzimy od 2014 roku

Cibdol formułuje kannabinoidy od 2014 roku i z tej pracy została jedna reguła redakcyjna, przydatna dokładnie w takich miejscach: opisujemy to, co zmierzono, i zaznaczamy granicę, za którą pomiaru nie ma. Bez dopisywania zdania, którego dane nie unoszą.

Praktycznym odpowiednikiem tej reguły jest dokumentacja serii. Każda partia przechodzi niezależną analizę, a raport dla konkretnego numeru podaje zawartość kannabinoidów wraz z wartością THC. Etykieta mówi o formacie, raport o liczbach. Kapsułki konopne i butelka z zakraplaczem różnią się trasą podania, a ta trasa w piśmiennictwie o ludziach prowadzona jest jako osobna rubryka [2]. Ekstrakcja CO2 opisuje etap wytwarzania, nie stężenie we krwi.