Czy kannabinoidy wchłaniają się przez skórę?

3 kannabinoidy, jedna próbka tkanki, jeden pomiar

Odpowiedź, którą da się oprzeć na opublikowanych danych, startuje od jednego oznaczenia. Rok 2004. Przenikanie in vitro, próbki ludzkiej skóry, trzy związki postawione obok siebie w tym samym układzie: delta-8-tetrahydrokannabinol, kannabidiol i kannabinol [1]. Taki układ ma prosty sens laboratoryjny. Jeden model, jedna wielkość mierzona, więc liczby dla trzech cząsteczek dają się ze sobą zestawić [1]. Dlatego właśnie ta pozycja wraca w piśmiennictwie zawsze, kiedy rozmowa schodzi na tkankę skórną i kannabinoidy.

Zmierzono strumień. To masa przechodząca przez określoną powierzchnię skóry w jednostce czasu, a odczyt podano w stanie ustalonym, nie jako wartość chwilową z pierwszych minut. Szybkość, nie ilość z opakowania. Poniżej ten sam zapis rozbity na rubryki.

Dla całej trójki wynik ogólny brzmiał tak samo: przeszły, z mierzalnymi szybkościami [1]. Różnica siedzi w liczbach. Kannabidiol i kannabinol przenikały około dziesięć razy szybciej niż delta-8-tetrahydrokannabinol w tych warunkach [1]. Ten kontrast przypisano fizykochemicznemu zachowaniu cząsteczek, a nie jakiejś wyjątkowości kannabinoidów jako grupy [1]. Czyli: liczyła się konkretna cząsteczka, nie rodzina, do której zapisuje się ją w wykazie. Praca podaje szybkości przenikania przez wycinek tkanki. Nie podaje, ile substancji z konkretnego opakowania znajduje się potem we krwi. To dwa osobne pytania i w piśmiennictwie prowadzi się je w osobnych rubrykach.

Od strumienia do dwóch zastrzeżeń, po kolei

Kiedy taki wynik cytuje się jednym zdaniem, ginie połowa informacji. Warto go rozdzielić na pozycje, bo każda mówi o czymś innym.

1. Wielkość mierzona to strumień. Masa, powierzchnia skóry, czas: trzy elementy w jednym ilorazie. Bez podanej powierzchni i czasu liczba nic nie znaczy.
2. Odczyt podano w stanie ustalonym [1]. To ten fragment przebiegu, w którym przepływ przez tkankę przestaje skakać, więc wartość daje się zapisać jako jedna liczba.
3. Strumień wybiera się między innymi dlatego, że pozwala porównać różne związki w obrębie tego samego modelu [1]. Porównanie obowiązuje wewnątrz tego modelu, nie poza nim.
4. Konstrukcja z 2004 roku: trzy kannabinoidy zbadane obok siebie, w jednym zadaniu [1]. Nie trzy osobne prace zsumowane po fakcie.
5. Wynik: wszystkie trzy związki przeniknęły przez tkankę, każdy z mierzalną szybkością, a szybkości się różniły [1]. Zero i brak przenikania nie pojawiły się w żadnym wierszu.
6. Kontrast: kannabidiol i kannabinol około dziesięciokrotnie szybciej niż delta-8-tetrahydrokannabinol, w tych właśnie warunkach [1]. Warunki są częścią wyniku, nie tłem.
7. Przypisanie przyczyny: fizykochemiczne zachowanie cząsteczek [1]. Rozmiar, tłuszczolubność i to, jak związek rozdziela się między warstwami, a nie przynależność do kannabinoidów.
8. Dwa zastrzeżenia wpisane w ten zapis: oznaczenie prowadzono in vitro, a porównywalność liczb obowiązuje w obrębie jednego modelu [1].

Tyle stoi w tej pracy. Każde zdanie idące dalej, na przykład o tym, co dzieje się po nałożeniu gotowej receptury na przedramię, wychodzi już poza jej zakres. Warto to widzieć, bo skrót „kannabinoidy przechodzą przez skórę” jest prawdziwy tylko razem z tymi ośmioma pozycjami.

Receptory, anandamid i 2-AG w tkance skórnej

Drugi wątek jest zupełnie osobny od przenikania. Chodzi o to, co skóra ma u siebie. Przegląd z 2009 roku zebrał zapisy o układzie sygnalizacji endokannabinoidowej w tej tkance i wskazał receptory w kilku typach komórek: w keratynocytach, w komórkach gruczołów łojowych, w komórkach mieszków włosowych oraz w rezydujących komórkach odpornościowych [2]. Cztery adresy, jedna tkanka.

Ten sam przegląd wymienia cząsteczki sygnałowe wytwarzane w skórze: anandamid oraz 2-AG, a obok nich enzymy odpowiadające za ich powstawanie i za ich rozkład [2]. To istotny szczegół. Skóra pojawia się w tym zapisie nie jako powierzchnia z receptorami, ale jako miejsce, w którym takie cząsteczki są produkowane i usuwane lokalnie.

Przegląd z 2019 roku poszerza kadr. Zestawia sygnalizację kannabinoidową w szerszej biologii skóry i porządkuje prace laboratoryjne dotyczące wzrostu komórek, funkcji bariery oraz aktywności immunologicznej [3]. Trzy obszary, w każdym własny zestaw doniesień.

Obie pozycje są przeglądami, a nie oznaczeniami u ludzi. Ich zawartość to prace na komórkach hodowanych w laboratorium i materiał przedkliniczny, bez wyników uzyskanych u ludzi [2][3]. To rozróżnienie decyduje o tym, jak wolno cytować takie źródła. Wykazanie miejsca wiązania w hodowli komórek i pomiar u człowieka stoją w dwóch różnych kolumnach piśmiennictwa i nie zastępują się wzajemnie. Podobnie z przenikaniem: praca z 2004 roku mówi o przechodzeniu przez tkankę, a przeglądy z 2009 i 2019 roku o tym, co w tkance jest obecne [1][2][3]. Trzy publikacje, trzy różne zakresy, jedno wspólne słowo w tytule tematu.

Kosmetyk z półki i słowo transdermalny

W piśmiennictwie transdermalny znaczy coś ścisłego: preparat zaprojektowany tak, żeby przejść przez skórę i trafić do krwiobiegu. Skóra jest wtedy trasą, nie punktem docelowym. Preparaty nakładane miejscowo mają zapisany inny zakres, bo miejscem, o które chodzi, jest sama tkanka. Jedno słowo, dwa różne pomysły techniczne, więc podmiana ich w zdaniu zmienia sens całego zdania.

Kremy Cibdol należą do kategorii kosmetycznej, a w ich recepturach jako baza stoi olej z nasion konopi. To pozycje z części katalogu opisanej jako pielęgnacja z kannabidiolem, klasyfikowane przez przeznaczenie, a nie przez protokół przenikania. Liczby z oznaczenia dyfuzyjnego z 2004 roku dotyczą wycinków tkanki w naczyniu laboratoryjnym [1], nie tubki stojącej przy umywalce. Sprawdzalny zapis dla konkretnego opakowania to wykaz składników wydrukowany na kartoniku.

Obok tego tematu w wyszukiwarce lądują hasła o innym zakresie. Terpeny dotyczą lotnej części materiału roślinnego, nie tkanki. Ekstrakcja CO2 opisuje etap przygotowania wyciągu, więc odpowiada na pytanie o zawartość butelki, a nie o barierę skórną. Oznaczenie pełnego spektrum przy olejku odnosi się do profilu kannabinoidów w recepturze. Kapsułki CBD, kapsułki konopne oraz olej konopny w kapsułkach to jedno i to samo pytanie o format doustny, prowadzone w piśmiennictwie w osobnym wierszu niż skóra, bo przewód pokarmowy i tkanka skórna to dwie różne bariery.

Na dziś zapis wygląda tak: trzy kannabinoidy przeszły przez próbki ludzkiej skóry z mierzalnymi, różnymi szybkościami [1], a skóra ma własne receptory, własne cząsteczki sygnałowe i enzymy do ich przemiany [2]. Prace zbierające ten materiał opierają się na hodowlach komórkowych i badaniach przedklinicznych [3]. Tam ten zapis się zatrzymuje.