Sen płytki a kategoria core sleep na wykresie zegarka

Gdy na tarczy zegarka pojawia się kategoria określana jako core sleep, reprezentuje ona sen płytki. W badaniach laboratoryjnych wskaźnik ten odpowiada pierwszym dwóm etapom snu NREM. W badaniu stacjonarnym z 2024 roku obejmującym jedną noc, w którym porównano trzy komercyjne monitory snu z polisomnografią, badacze podzielili wyniki każdego urządzenia na czuwanie, sen lekki, sen głęboki oraz REM, zdefiniowali sen lekki jako stadia N1 i N2 polisomnografii i uznali kategorię Core w zegarku Apple Watch za sen lekki ^[1]. Badanie 11 konsumenckich monitorów snu z 2023 roku potraktowało to oznaczenie w ten sam sposób: kiedy ujednoliciło kody stadiów każdego urządzenia do czuwania, snu lekkiego, głębokiego i REM przed porównaniem ich z polisomnografią, odnotowało, że Apple Watch 8 używał wyrażenia core sleep zamiast snu lekkiego ^[2].

Odmienne znaczenie pojęcia w dawnych badaniach

W badaniach nad snem termin ten był używany w innym znaczeniu. Badanie z 1992 roku dotyczące 24-godzinnych rejestracji u 14 zdrowych osób w wieku od 88 do 102 lat oraz 19 młodych dorosłych w wieku od 25 do 35 lat wykorzystało zaproponowany przez Horne'a podział na sen podstawowy i opcjonalny, w którym sen podstawowy jest zasadniczą częścią snu, głównie snem wolnofalowym złożonym ze stadiów 3 i 4 non-REM, uzyskiwanym podczas pierwszych trzech cykli snu, a reszta nocy stanowi sen opcjonalny ^[3]. Współczesne etykiety w elektronice użytkowej wskazują zatem na przeciwległy biegun głębokości spoczynku niż dawna koncepcja fizjologiczna.

Zmiana zasad klasyfikacji stadiów

Nazwy stadiów uległy zmianie wraz z zasadami oceny. Badanie z 2009 roku oceniło całonocne nagrania 72 zdrowych osób i pacjentów w wieku od 21 do 86 lat dwukrotnie, według reguł z 1968 roku oraz według reguł z 2007 roku, co opisano jako zmianę stadium 1 w N1, stadium 2 w N2, a snu wolnofalowego, czyli stadiów 3 i 4 łącznie, w N3 ^[4]. Czas spędzony w każdym z tych stadiów różnił się istotnie między dwoma zestawami reguł, podczas gdy latencja snu, latencja REM, całkowity czas snu i wydajność snu nie różniły się ^[4]. Współczesny sen płytki obejmuje zatem wyłącznie N1 i N2.

CIBDOL · Zmiana zasad klasyfikacji stadiów

Dokładność pomiaru na nadgarstku

Pomiary wykonywane przez urządzenia naręczne wykazują rozbieżności w zestawieniu z aparaturą laboratoryjną. W badaniu z 2024 roku 35 zdrowych dorosłych w wieku od 20 do 50 lat spędziło jedną noc w badaniu stacjonarnym, nosząc wszystkie trzy urządzenia, a dane z Apple Watch przeanalizowano dla 29 z nich ^[1]. W porównaniu z polisomnografią Apple Watch Series 8 zawyżył sen lekki o 45 minut i zaniżył sen głęboki o 43 minuty ^[1]. Epoka po epoce identyfikował średnio 86,1 procent epok snu lekkiego z polisomnografii, a średnio 72,7 procent epok, które oznaczył jako sen lekki, stanowiło sen lekki w polisomnografii ^[1].

W tym samym badaniu zgodność między trzema urządzeniami a polisomnografią w odniesieniu do całkowitej ilości snu lekkiego z każdej nocy była słaba do zadowalającej, z korelacjami wewnątrzklasowymi od 0,37 do 0,52, i była słaba dla nocnych sum snu głębokiego oraz snu REM ^[1].

Podobne tendencje obserwowano w innych zestawieniach sprzętu. W badaniu z 2025 roku, w którym 62 dorosłych nosiło od dwóch do czterech z sześciu monitorów nadgarstkowych podczas jednej nocy polisomnografii, większość urządzeń różniła się istotnie od polisomnografii w swoich szacunkach snu lekkiego, a głównymi błędami epoka po epoce były epoki czuwania, snu głębokiego i REM, które urządzenia klasyfikowały jako sen lekki ^[6]. Badanie 11 monitorów, w którym wzięło udział 75 uczestników w szpitalu i klinice snu w Korei, również wykazało, w jakim kierunku zmierzały błędy ^[2]. Po uśrednieniu dla wszystkich urządzeń przewidywania były przesunięte w stronę stadium lekkiego, a urządzenia noszone na ciele głównie błędnie klasyfikowały czuwanie jako sen lekki ^[2].

Bieżący przegląd systematyczny i metaanaliza 82 badań, które walidowały pomiary Apple Watch w porównaniu z metodą wzorcową, z wyszukiwaniami przeprowadzonymi do 24 września 2025 roku, oceniły dokładność dla snu, podobnie jak dla liczby kroków, jako umiarkowaną i wykazały, że dokładność różniła się w zależności od wskaźnika, warunków pomiaru i indywidualnej fizjologii ^[7].

Trudności w ocenie najlżejszego stadium

Rozbieżności wynikają częściowo ze specyfiki samego stadium. Ludzcy eksperci oceniający zapisy również najbardziej nie zgadzają się co do najlżejszego stadium. W programie rzetelności, w którym ponad 2500 osób oceniających podjęło ponad 3,2 miliona decyzji klasyfikacyjnych na 1800 epokach, zgodność z oceną większości była najniższa dla stadium N1 i wynosiła 63,0 procent, podczas gdy zgodność dla N2 zbliżała się do tej dla REM, stadium o najwyższej zgodności ^[5]. Pierwsza epoka N2 po N1 należała do epok, które oceniający uznali za szczególnie trudne, podobnie jak odróżnienie N2 od N3 ^[5].

Niniejszy artykuł wyjaśnia, czemu odpowiada ta etykieta i jak dokładnie jest szacowana. Nie wyznacza celu dla snu podstawowego ani płytkiego, nie stwierdza, że jakakolwiek ilość jest dobra lub zła, nie wymienia żadnych stanów chorobowych ani nie rekomenduje żadnego urządzenia.