CBD en nicotine samen: wat is vastgelegd?

Tien uur 's avonds, de tv staat zacht. Op tafel liggen twee dingen naast elkaar: een pipetflesje CBD-olie en een pakje nicotinezakjes. De vraag die dan opkomt klinkt als één vraag. Het zijn er twee.

Eén vraag die uit twee delen bestaat

Deel één gaat over cannabidiol zelf: wat is daarover gemeten, en onder welke voorwaarden? Deel twee gaat over de twee namen naast elkaar. Die twee delen hebben elk hun eigen dossier, en die dossiers zijn niet even goed gevuld. Het eerste bevat metingen. Het tweede is de plek waar het geciteerde materiaal ophoudt.

Twee namen die zelden in één studie staan

Achter deze pagina liggen twee publicaties. In de meting van Jiang uit 2011 is cannabidiol samen met menselijke levermicrosomen geïncubeerd [1]. In de systematische review van Millar uit 2018 is de gepubliceerde menselijke farmacokinetische literatuur over cannabidiol bij elkaar gelegd [2]. In beide gevallen is de onderzochte stof cannabidiol, en verder niets. Nicotine staat in dat materiaal niet als onderzoeksonderwerp.

Cannabidiol als enige onderwerp in het geciteerde materiaal

Cannabidiol heeft een eigen profiel. Volgens de menselijke farmacokinetische literatuur wordt dat profiel gevormd door de formulering, de route waarlangs de stof binnenkomt en de kwaliteit van het materiaal [2]. Dat is geen detail in de marge. Het is precies de reden dat twee flesjes met hetzelfde getal op het etiket niet automatisch dezelfde meetwaarde in bloed opleveren.

De lever, en wat daar in kaart is gebracht

De route van cannabidiol door het lichaam loopt grotendeels via de lever. Daar zijn het de cytochroom-P450-enzymen die de afbraak op zich nemen [1]. Dat is het nuchtere startpunt van elk gesprek over stoffen die op dezelfde avond in hetzelfde lichaam terechtkomen: eerst de route, dan de rest.

De meting uit 2011 en haar opzet

Jiang en collega's gebruikten menselijke levermicrosomen, subcellulaire leverfracties, buiten het lichaam. Cannabidiol werd daarmee geïncubeerd en de uitkomst was de identificatie van de individuele cytochroom-P450-enzymen die het metabolisme van deze stof op zich nemen [1]. Zo'n opstelling legt de route vast: welke enzymen erbij horen. Er staat geen getal bij over hoeveel capaciteit één persoon heeft, en er staat geen tweede stof in de opdracht.

Bloedwaarden die per route uiteenlopen

Millar en collega's legden de gepubliceerde bloedconcentraties naast de route van toediening en de gegeven hoeveelheid [2]. De gemeten blootstelling hangt in dat overzicht vooral samen met de route. De spreiding was groot: tussen de bekeken studies onderling en tussen deelnemers binnen een studie. De menselijke gegevens werden in de review omschreven als beperkt en heterogeen [2].

Kleine aantallen, uiteenlopende opzetten

Preliminair is hier het eerlijke woord. Het gepubliceerde werk rond cannabidiol bestaat voor een groot deel uit studies met kleine deelnemersaantallen en sterk uiteenlopende opzetten, en de uitkomsten zijn niet op een schaal herhaald die generaliseerbaar is. Dat verandert hoe je een getal leest. Een waarde uit een samenvatting is een groepsgetal, gemeten onder de voorwaarden van dat protocol, bij die deelnemers, via die route. Haal je zo'n cijfer los van zijn voorwaarden, dan blijft er een cijfer over dat prima klinkt en niets meer vastlegt. Twee studies zijn om dezelfde reden niet onderling uitwisselbaar: de opzetten verschillen, de formuleringen verschillen, de routes verschillen. Millar noemt die spreiding zelf, met route en hoeveelheid als de twee grootheden waarlangs de cijfers uiteenlopen [2]. Dat is geen zwakte van de review. Het is de stand van het materiaal. En het verklaart waarom een vraag die twee stoffen samenneemt, met deze twee bronnen niet hard te maken is. Wat er wél ligt: één in kaart gebrachte route via de lever [1] en één overzicht van menselijke metingen [2].

Zeven noteringen uit de geciteerde publicaties

1. De route van cannabidiol door het lichaam loopt grotendeels via de lever, met cytochroom P450 als de enzymfamilie die de afbraak op zich neemt [1].
2. Het materiaal in de meting van 2011 bestond uit menselijke levermicrosomen, waarmee cannabidiol werd geïncubeerd [1].
3. De uitkomst van die meting was de identificatie van de individuele cytochroom-P450-enzymen van het metabolisme, bij naam [1].
4. Het overzicht van 2018 is een systematische review van de menselijke farmacokinetische literatuur, waarin bloedconcentraties naast route en hoeveelheid zijn gelegd [2].
5. De status van die menselijke gegevens staat er in twee woorden bij: beperkt en heterogeen [2].
6. Het blootstellingsprofiel hangt volgens datzelfde overzicht vooral samen met de route, met grote spreiding tussen studies en tussen deelnemers [2].
7. Het profiel van cannabidiol wordt in de menselijke literatuur gevormd door drie factoren: formulering, route en kwaliteit [2].

Wat er wél op papier na te lopen valt

1. De naam van de cannabinoïde op het etiket, want cannabidiol, cannabigerol en cannabinol zijn aparte stoffen met elk hun eigen gegevens.
2. Het chargerapport bij het artikelnummer, waarin het gehalte per charge staat en niet het getal dat de doos in het algemeen belooft.
3. De ingrediëntenlijst met de draagolie erbij, omdat de formulering in de menselijke literatuur als vormgevende factor van het profiel staat [2].
4. De route die bij het format hoort: een olie onder de tong, een softgel en een gummy zijn in de gepubliceerde overzichten per route apart beschreven [2].
5. Het jaartal en de opzet van een genoemde studie, zodat helder blijft of het om levermicrosomen buiten het lichaam gaat [1] of om metingen bij deelnemers [2].
6. Een volledige middelenlijst wordt in de praktijk door een arts of apotheker beoordeeld; dat oordeel hoort bij één persoon en niet bij een groepsgemiddelde uit een review.

Het antwoord, zonder omhaal

Op de vraag zoals hij aan de keukentafel klinkt, geven de twee bronnen achter deze tekst geen uitspraak. Wat ze wel geven: de leverroute met cytochroom P450 bij naam [1], en een overzicht van menselijke metingen waarin route en hoeveelheid de spreiding verklaren [2]. Sinds 2014 houdt Cibdol bij cannabinoïden één redactionele regel aan, en die geldt ook hier: wat gedocumenteerd is, staat er met bron; waar het papier stopt, stopt de tekst. Geen aanvulling met aannames, hoe logisch die ook zouden klinken.

Van cannabigerol olie tot chargerapport

Rond dit onderwerp typen mensen vaak net iets anders in het zoekveld. Terpenen zijn de aromatische fractie van hennep en staan in een eigen rubriek, los van de leverenzymen uit 2011. Wie cbg olie zoekt, komt bij cannabigerol uit, een andere cannabinoïde met een eigen dossier. Cbg druppels en cannabigerol olie verwijzen naar hetzelfde soort pipetflesje, met een chargerapport per lot. Het endocannabinoïde systeem is vocabulaire uit de fundamentele literatuur en niet de opzet van deze twee publicaties. Superkritische co2 extractie beschrijft hoe een extract uit gemalen plantmateriaal wordt gehaald, niet wat er in bloed te meten valt. En cbd wetgeving is een juridische laag met eigen documenten, naast de farmacokinetische.