CBD en cafeïne: kun je ze combineren?

Kan de pipet naast de ochtendkoffie? Zo staat de vraag meestal in het zoekveld, en het antwoord splitst zich meteen in twee stukken: wat er over de afbraak van elke stof apart is gemeten, en wat er over de twee samen is gepubliceerd. Dat tweede stuk is een stuk korter dan het eerste.

De lever staat in beide dossiers

Cafeïne wordt in de lever afgebroken. Het belangrijkste enzym daarbij is cytochroom P450 1A2, onderdeel van de brede CYP450-familie. Dat ene gegeven is de reden dat de vraag over koffie en cannabidiol niet zomaar van tafel gaat, want ook cannabidiol komt bij die familie terecht.

Het onderzoek van Jiang en collega's uit 2011 [1] legde vast welke cytochroom P450-enzymen de omzetting van cannabidiol op zich nemen. De opstelling: menselijke levermicrosomen, subcellulaire leverfracties buiten het lichaam. De uitkomst: enzymen bij naam, plus de familieleden die erbij in kaart zijn gebracht. Geen deelnemers, geen bloedwaarden, geen kopje koffie. Een meting in glas.

De systematische review van Millar uit 2018 [2] doet iets anders. Die bracht samen wat er bij mensen aan cannabidiol is gemeten: hoeveel er in de bloedbaan terechtkomt, hoe lang de stof aantoonbaar blijft, en hoe ver de gepubliceerde getallen onderling uiteenlopen. Alle drie hangen ze aan de verwerking in de lever en aan de toedieningsroute. Twee variabelen, telkens genoemd.

Het verschil tussen die twee publicaties is het verschil tussen een route en een grootte. De ene noemt de enzymen [1]. De andere noemt de spreiding van de cijfers bij mensen, met het format en de route erachter [2]. Geen van beide zet cafeïne en cannabidiol in dezelfde meting.

Zo ver reikt de gedeelde route. En daar houdt het ook op. Dat twee stoffen dezelfde enzymfamilie passeren, staat in de literatuur; een getal voor wat dat samen oplevert, staat er niet.

• Plaats van afbraak van cafeïne: de lever.
• Belangrijkste enzym bij cafeïne: cytochroom P450 1A2, uit de CYP450-familie.
• Testmateriaal in 2011: menselijke levermicrosomen, dus buiten het lichaam [1].
• Uitkomst in 2011: de betrokken enzymen bij naam, familieleden in kaart [1].
• Overzicht bij mensen in 2018: hoeveelheid in de bloedbaan, hoe lang aantoonbaar, en de spreiding van de cijfers [2].
• De twee variabelen die daar telkens onder liggen: leverpassage en toedieningsroute [2].

Stof, gegeven, bron

Waarom zoekresultaten stelliger klinken dan de bronnen

Vier armen die nergens naast elkaar staan

Zoek op cafeïne en cannabidiol samen en je krijgt zinnen zonder één aarzeling. Ze klinken alsof ze uit een studie komen. Die studie is niet uitgevoerd. Er is geen gecontroleerd onderzoek bij mensen waarin deelnemers alleen cafeïne kregen, alleen cannabidiol, beide, of geen van beide, geblindeerd, met van tevoren afgesproken meetmomenten. Zonder die vier armen naast elkaar valt niet uit elkaar te trekken wat aan welke stof hoort. Elk persoonlijk verslag houdt hoeveelheid, route, tijdstip, gewoonte en verwachting bij elkaar in één pakket. Duizend van die verslagen maken het pakket groter, niet doorzichtiger. Dat is geen kritiek op de verslagen. Het is het verschil tussen een indruk en een meting. De literatuur die er wel is, gaat over de stoffen apart: het enzym bij cafeïne, de enzymen bij cannabidiol in 2011 [1], en de cijfers bij mensen in 2018 [2]. Tussen die regels staat geen regel over de combinatie. Stelligheid is geen bron.

Wat de bespreking uit 2020 over verwachting vastlegt

In de klinische bespreking van Colloca en Barsky uit 2020 [3] staan placebo en nocebo als meetbare grootheden beschreven, met onderzoek naar de mechanismen erachter. Ze verschuiven wat iemand na inname rapporteert, en dat gebeurt ook binnen geblindeerde studies. Nocebo is daarbij de tegenhanger van placebo: dezelfde route, andere richting van wat er wordt genoteerd [3]. Voor dit onderwerp heeft dat een nuchtere consequentie. Wie op één ochtend koffie zet en daarnaast een pipet pakt, weet dat en verwacht iets. Die verwachting zit in dezelfde rij als de hoeveelheid en de route, en in gecontroleerd onderzoek is blindering precies de stap die de rijen uit elkaar houdt [3]. Daarom wordt een zin die begint met wat iemand meende te merken, geen uitspraak over de stoffen. Hij blijft een verslag over één ochtend. Wat de bespreking uit 2020 niet levert, is een uitspraak over cafeïne of over cannabidiol; het gaat over de grootheid zelf, in blinde en niet-blinde opzetten [3].

Het etiket, de analyse en de zoekbalk

Wat je in handen hebt, is geen studie. Het is een flesje, een doos, een ingrediëntenlijst en, als het goed is, een analyse per charge. Die papieren kant legt andere dingen vast dan de literatuur over de lever. Een chargerapport is een meting aan een partij, geen uitspraak over een combinatie.

Een cijfer uit een publicatie hoort bij de route waarin het is gemeten. De review uit 2018 [2] wijst het format en de route aan als de variabelen achter de brede spreiding van de gepubliceerde cannabidiolcijfers. Een getal dat bij één route hoort, verhuist dus niet zonder meer naar een ander format.

De zoekbalk mengt ondertussen alles door elkaar. Termen als cbg olie, cbg druppels of cannabigerol olie gaan over wat er in een flesje zit, niet over de enzymen die Jiang en collega's in 2011 benoemden [1]. Terpenen staan op analyses van plantextracten en horen bij het aroma, niet bij de cytochroom P450-familie. Het endocannabinoïde systeem is weer een eigen vocabulaire, met receptoren in plaats van leverenzymen. En cbd wetgeving bepaalt wat er verkocht mag worden, niet wat er in de lever gebeurt.

De aanpak hier is sinds 2014 dezelfde: benoem wat er gemeten is, benoem wat er niet gemeten is, en laat de lezer een etiket in handen houden in plaats van een belofte.

• Het cannabinoïdengehalte per charge, na te kijken voordat een flesje opengaat.
• De naam van de draagolie, zoals die op de ingrediëntenlijst staat.
• Het jaartal en de opzet van de publicatie waar een cijfer uit komt.
• De route waarin dat cijfer bij mensen is gemeten [2].
• Wat er nergens op staat: een getal voor koffie plus cannabidiol.

Gemeten, in kaart, nog niet vergeleken

Kort gezegd staat het er zo. De plaats van afbraak van cafeïne is de lever en het belangrijkste enzym daarbij is cytochroom P450 1A2. Voor cannabidiol zijn de betrokken cytochroom P450-enzymen in 2011 in menselijke levermicrosomen benoemd [1]. Bij mensen is samengebracht hoeveel er in de bloedbaan komt en hoe lang de stof aantoonbaar blijft, met de leverpassage en de route als variabelen [2]. Drie regels, alle drie te citeren.

De vierde regel, die over de twee samen, is er niet. Geen gecontroleerde studie bij mensen, geen geblindeerde opzet met de vier armen naast elkaar, geen vaste meetmomenten waarover onderzoekers het eens werden. Wat er wel is: stellige zinnen. En de bespreking uit 2020 [3] laat zien waarom stellige verslagen deze vraag niet sluiten, want placebo en nocebo verschuiven wat mensen na inname rapporteren, ook in geblindeerde studies.

Dat is een minder bevredigend antwoord dan de zoekresultaten suggereren. Het is wel het antwoord dat de bronnen dragen. Een vraag over één specifieke persoonlijke situatie hoort bij een arts of apotheker, want daar kan iets worden meegewogen wat een publicatie niet doet: dat ene geval.

• De gedeelde enzymfamilie: benoemd in 2011, in een opstelling met levermicrosomen [1].
• De blootstelling bij mensen: samengebracht in 2018, met de route als aparte variabele [2].
• De spreiding van de cijfers: breed, met format en route erachter [2].
• Wat deelnemers over de combinatie rapporteren: niet gemeten in een gecontroleerde studie.
• Verwachting als grootheid: meetbaar en op mechanisme onderzocht, opgeschreven in 2020 [3].
• Wat overblijft om zelf na te kijken: het etiket en de analyse van de charge.