Terpeny w konopiach: skąd bierze się aromat rośliny

Aromat jako część składu, nie dodatek

Aromat nie jest dodatkiem, który roślina dokłada na samym końcu procesu. W przeglądach składu konopi terpeny opisuje się jako związki wytwarzane razem z kannabinoidami, w jednej złożonej mieszaninie naturalnych substancji [1]. Ten sam materiał roślinny daje więc dwie grupy nazw, a chemia zapisuje je obok siebie, nie w osobnych rozdziałach. Jest przy tym zastrzeżenie, które warto przeczytać dokładnie: w tym piśmiennictwie terpeny nie mają statusu produktu ubocznego przemiany materii [1]. Tyle o mechanizmie powstawania. Wszystko dalsze to już nazwy, oznaczenia i dokumenty. Samo słowo „terpeny” jest nazwą zbiorczą i nie wskazuje żadnej konkretnej cząsteczki, podobnie jak słowo „kannabinoidy” nie wskazuje kannabidiolu. Kto szuka liczb, znajdzie je nie w definicji, a w dokumentacji konkretnej serii.

Zapis z 2005 roku i jego zakres

Praca ElSohlyego i Slade'a z 2005 roku opisuje zawartość rośliny jako złożoną mieszaninę naturalnych kannabinoidów, a terpeny stoją w tym samym opisie jako składniki współwytwarzane [1]. To zdanie porządkuje temat i na tym się zatrzymuje. Nie ma w nim procentu, nie ma nazwy odmiany, nie ma pomiaru dla żadnej butelki. Jest natomiast informacja o pochodzeniu: dwie rodziny związków, jedna tkanka, jeden proces. Dlatego wykazy terpenów i wykazy kannabinoidów tak często sąsiadują ze sobą na jednej stronie. Kto zaczyna lekturę od kannabinoidów, po kilku akapitach trafia na terpeny, i odwrotnie.

Mieszanina, a nie pojedynczy związek

Pod jedną nazwą mieści się wiele różnych cząsteczek, i to jest pierwsza rzecz do rozdzielenia. Pytanie „czym są terpeny” ma sens na poziomie grupy, bo pojedyncze nazwy z tej grupy mają już własne zapisy w piśmiennictwie, własne opisy aromatu i własne oznaczenia laboratoryjne. Beta-kariofilen jest tu dobrym przykładem, bo z całej grupy ma jeden z bardziej szczegółowych zapisów [2]. Inne nazwy bywają opisane znacznie skromniej. Piśmiennictwo o konopiach zwykle podaje terpeny jako część mieszaniny, bez rozbicia na wartości dla konkretnej próbki [1]. Taki zapis jest mniej efektowny od tabeli pełnej liczb, ale też mniej podatny na nadinterpretację. Dlatego zostajemy przy tym, co opublikowano, i mówimy wprost, gdzie ten opis się zatrzymuje.

• Terpeny i kannabinoidy powstają w jednym materiale roślinnym, co przeglądy składu konopi zapisują jako współwytwarzanie [1].
• Skład rośliny opisano tam jako złożoną mieszaninę naturalnych związków, nie jako pojedynczy składnik [1].
• Statusu produktu ubocznego przemiany materii to piśmiennictwo terpenom nie przypisuje [1].
• Beta-kariofilen zaliczono w 2008 roku do sesquiterpenów, a jego aromat opisano przez pieprz czarny i goździki [2].
• Przegląd Russo z 2011 roku stawia terpeny konopi obok kannabinoidów i proponuje interakcję między tymi dwoma szeregami związków [3].
• Terminem podsumowującym tę propozycję jest w piśmiennictwie „efekt otoczenia” [3].

Beta-kariofilen: sesquiterpen z osobnym wpisem

Większość nazw z tej grupy pojawia się w tekstach o aromacie i tam pozostaje. Beta-kariofilen ma zapis szerszy. W publikacji Gertscha i współpracowników z 2008 roku opisano go jako sesquiterpen o pieprznym aromacie, kojarzonym z pieprzem czarnym i goździkami [2]. To wciąż rubryka zapachowa. Dalej idzie ta część, która wyprowadziła tę cząsteczkę do piśmiennictwa o kannabinoidach: autorzy podali selektywne wiązanie z receptorem kannabinoidowym typu 2 [2]. Stąd określenie, którym opatrzyli beta-kariofilen w swojej pracy, czyli kannabinoid obecny w diecie [2]. Nazwa terpenowa i nazwa kannabinoidowa spotykają się więc na jednej cząsteczce. Nie znaczy to, że cała grupa dostaje taki sam opis. Zapis z 2008 roku dotyczy jednej nazwy i jednego receptora [2].

Pieprz czarny i goździki jako opis aromatu

Te dwa słowa to skojarzenie węchowe, nie pomiar [2]. Chemicy porządkują nazwy w wykazach przez odniesienie do znanego materiału, bo zapach trudno zapisać inaczej. W przypadku beta-kariofilenu opis aromatu stoi w tej samej publikacji co informacja o wiązaniu z receptorem typu 2, ale są to dwie osobne rubryki [2]. Jedna mówi o zapachu, druga o oznaczeniu w układzie laboratoryjnym. Sklejenie ich w jedno daje zdania, których w tej pracy nie ma.

Przegląd Russo i pytanie o połączenie dwóch grup

W 2011 roku ukazał się przegląd, który postawił obok siebie terpeny konopi i kannabinoidy [3]. Russo zaproponował w nim interakcję między tymi dwiema grupami związków, występującymi w tym samym materiale [3]. Propozycja, nie pomiar. Ten rozdział jest ważny, bo w opisach handlowych hipoteza i wynik często zlewają się w jedno zdanie. Przegląd z 2011 roku zestawia dostępne dane i formułuje przypuszczenie [3]. Późniejsze piśmiennictwo skraca to przypuszczenie do jednego terminu [3]. Taka ostrożność jest u nas zasadą redakcyjną, nie figurą stylistyczną, i wraca przy każdym zdaniu o badaniu.

Skąd bierze się skrót „efekt otoczenia”

Określenie „efekt otoczenia” funkcjonuje w piśmiennictwie jako zwykły termin podsumowujący propozycję z 2011 roku o łącznym występowaniu terpenów i kannabinoidów [3]. To nazwa hipotezy, nie zmierzona wielkość. Kiedy więc ten zwrot pojawia się przy opisie ekstraktu pełnego spektrum, odsyła do przeglądu z 2011 roku i do jego zakresu [3]. Zawartość kannabinoidów dla konkretnej serii to zupełnie inna rubryka, prowadzona liczbami w raporcie partii. Dwa różne rodzaje zapisu, dwa różne poziomy pewności. Warto je czytać osobno.

Nasze raporty partii a profil terpenowy

Teraz część, którą łatwo pominąć, a która rozstrzyga najwięcej. Na tej stronie nie deklarujemy profilu terpenowego żadnej receptury. Typy ekstraktu opisujemy ogólnie, jako kategorie, a nie jako specyfikację pojedynczej butelki. W publikowanej przez nas dokumentacji partii nie ma certyfikatów terpenowych, i mówimy to wprost, zamiast zostawiać czytelnika z domysłem. Puste miejsce w dokumencie nie mówi nic o zawartości, mówi tylko o zakresie wykonanego oznaczenia. Zawartość kannabinoidów to osobna rubryka i tam liczby stoją, przypisane do numeru serii. Taki podział jest praktyczny, bo pozwala sprawdzić zapis przed otwarciem opakowania, bez polegania na jednym zdaniu z opisu.

• Typy ekstraktu opisujemy na poziomie kategorii, nie jako zapis dla konkretnej butelki.
• Certyfikaty terpenowe nie występują w naszej publikowanej dokumentacji partii.
• Profil terpenowy nie jest w tym wpisie podany dla żadnej formuły.
• Skojarzenia aromatyczne z piśmiennictwa dotyczą pojedynczych cząsteczek, jak beta-kariofilen [2], a nie gotowej receptury.
• Liczby dla konkretnej serii stoją w raporcie partii, obok numeru tej serii.
• Propozycję o wspólnym występowaniu terpenów i kannabinoidów podpisuje przegląd z 2011 roku, i tak ją cytujemy [3].

Terpeny w wyszukiwarce: sąsiedztwo pytań o ekstrakty

Obok samego hasła „terpeny” w wyszukiwarce pojawiają się głównie pytania o formaty. Kapsułki CBD, olej konopny w kapsułkach, kapsułki konopne: to zapytania o postać, nie o cząsteczkę. Wpisywana obok nich ekstrakcja CO2 dotyczy sposobu wydobycia ekstraktu z materiału roślinnego, więc znów innej rubryki niż chemia terpenów. Olejek CBD pełne spektrum bywa z kolei pytaniem o oznaczenie typu ekstraktu. Wszystkie te hasła prowadzą do jednego miejsca, czyli do dokumentu z zapisem dla konkretnej serii. Nazwa terpenu niczego o pojedynczym opakowaniu nie przesądza. Rozstrzyga etykieta i raport, do którego odnosi się numer partii. Dlatego przy takich pytaniach wracamy do kartonika, a nie do definicji ze słownika chemicznego.

Precyzyjna chemia, podpisane źródła, wypisane granice

Cibdol formułuje kannabinoidy od 2014 roku i przy tekstach takich jak ten stosuje trzy proste zasady. Pierwsza: chemia opisana dokładnie, bez zaokrąglania nazw i bez zamiany grupy na pojedynczy związek. Druga: każde zdanie o badaniu przypisane do autora i roku, więc praca o beta-kariofilenie zostaje pracą z 2008 roku [2], a przypuszczenie o wspólnym występowaniu terpenów i kannabinoidów zostaje przeglądem z 2011 roku [3]. Trzecia: granica dowodu zapisana wprost, także wtedy, gdy wypada powiedzieć, że w dokumentacji danej rubryki po prostu nie ma. Trzy zasady, jeden porządek. Przy terpenach to wystarcza.