Czy można wyrobić tolerancję na CBD?

Mniejsza odpowiedź na tę samą ilość

Tolerancja to pojęcie farmakologiczne o wąskim zakresie: powtarzane podanie, ta sama ilość, mierzona odpowiedź mniejsza niż na początku. Tyle mieści się w definicji i ani słowa więcej. Nazwa nie mówi przy tym, o którą cząsteczkę chodzi. Dlatego w piśmiennictwie każda substancja dostaje osobny wiersz, wypełniany własnymi pomiarami.

W rozmowie przy półce to słowo bywa skrótem na kilka spraw naraz. Raz chodzi o czas, raz o liczbę miligramów z opakowania, raz o samą powtarzalność podania. Farmakologia zostawia z tego jedno: relację między ilością a mierzoną odpowiedzią, sprawdzaną w tym samym układzie badania. Bez pomiaru nie ma czego wpisać.

Punktem wyjścia całej farmakologii kannabinoidów jest receptor CB1. To z tym miejscem wiązania badania z udziałem ludzi łączą opisywane wzorce tolerancji [1]. Receptor jest tu pierwszą rubryką, nie ostatnią. Przy nim zapisuje się, która cząsteczka do niego przylega i w jaki sposób.

Przypadkiem odniesienia dla tego pytania jest THC. Wzorzec tolerancji udokumentowano dla tej cząsteczki u ludzi [1], i właśnie w tym leży wartość takiego zestawienia: pokazuje, z czego składa się udokumentowany profil tolerancji [1]. Widać w nim, jakie pomiary, jaki układ badania i jakie punkty odczytu muszą być na miejscu, żeby o tolerancji dało się mówić liczbami. Bez tych rubryk zostaje samo słowo.

Warto też oddzielić dwie wielkości, które łatwo pomieszać. Ilość podana w miligramach to zapis z opakowania. Odpowiedź na tę ilość to wielkość mierzona w badaniu, w warunkach opisanych w protokole [2]. Tolerancja jest zdaniem o relacji między nimi, nie o żadnej z nich osobno.

I druga rzecz, którą warto ustawić od razu. Pytanie o tolerancję, pytanie o przemianę cząsteczki w organizmie i pytanie o stężenia we krwi to trzy różne wiersze. Piśmiennictwo prowadzi je osobno, bo różnią się dowody, układy badań i wielkości mierzone na wyjściu [2]. Zlanie ich w jedno zdanie brzmi płynnie, tylko nic nie rozstrzyga.

Skąd bierze się zapis o tolerancji na THC

Trasa opisana dla THC ma dwa słowa nośne: utrzymana i bezpośrednia. Utrzymana, bo chodzi o powtarzane, przedłużone podawanie. Bezpośrednia, bo cząsteczka sama aktywuje receptor CB1. Przy takim układzie piśmiennictwo notuje ubytek receptorów, i to jest opisany mechanizm tolerancji na THC [2].

Kluczowe jest to, co z tego wynika, a co nie. Mechanizm został opisany dla cząsteczki, która wiąże się w ten właśnie sposób. Przeniesienie go na kannabidiol nie następuje automatycznie [2]. Nie chodzi o zdanie ostrożne z uprzejmości: profil receptorowy kannabidiolu jest po prostu inny niż profil THC, więc trasa opisana dla jednego nie opisuje z automatu drugiego.

Widać tu też, jak zbudowany jest cały temat. Najpierw miejsce wiązania, potem sposób wiązania, potem to, co dzieje się z receptorem przy powtarzanym podawaniu [2]. Trzy kroki, trzy osobne pomiary. Zapis dla THC ma wypełnione wszystkie trzy [1]. To dlatego wraca w każdej rozmowie o tolerancji, także wtedy, gdy pytanie dotyczy zupełnie innej cząsteczki.

Ortosteryczny agonista i co mieści się w tej nazwie

Nazwa wygląda groźnie, a mówi o dwóch rzeczach. Agonista to cząsteczka, która po przyłączeniu do receptora go aktywuje. Ortosteryczny znaczy: przy głównym miejscu wiązania tego receptora, tym, do którego pasuje jego własny sygnał. Kannabidiol nie jest klasycznym ortosterycznym agonistą CB1. Nie zajmuje więc głównego miejsca wiązania i nie włącza go w sposób, w jaki robi to THC. Stąd cała ostrożność przy przenoszeniu wniosków: opisana ścieżka tolerancji prowadzi przez utrzymaną, bezpośrednią aktywację CB1 [2], a kannabidiol wchodzi do tego układu inaczej.

Zostaje z tego odpowiedź krótka. Brak potwierdzonego mechanizmu nie jest tym samym co potwierdzony brak zjawiska, a potwierdzony mechanizm dla jednej cząsteczki nie jest zapisem dla drugiej [2]. Dwa różne zdania, dwie różne rubryki. Tego rozróżnienia nie da się obejść skrótem.

Systematyczny przegląd z 2018 roku i jego rubryki

Przegląd systematyczny z 2018 roku zestawił dane farmakokinetyczne dotyczące kannabidiolu u ludzi. Trzy rzeczy stoją w nim wprost. Droga podania kształtuje stężenia w osoczu. Podano oszacowania okresu półtrwania i klirensu. I trzecia: rozrzut wyników między poszczególnymi badaniami jest szeroki [2].

Warto te nazwy rozłożyć, bo bez nich zdanie zostaje puste. Okres półtrwania to czas, w którym stężenie cząsteczki w osoczu spada o połowę. Klirens opisuje tempo, w jakim organizm usuwa ją z krwi. Droga podania to trasa, którą cząsteczka wchodzi do środka, i właśnie ona porządkuje pomiary stężeń w osoczu [2]. Wszystkie trzy wielkości mówią o ekspozycji: ile cząsteczki jest we krwi i jak długo.

I tu pada zdanie, które rozstrzyga cały temat. Opis ekspozycji nie jest opisem tolerancji [2]. To dwie różne wielkości: jedna dotyczy losów cząsteczki w organizmie, druga relacji między powtarzanym podaniem a mierzoną odpowiedzią. Można mieć wypełnioną pierwszą rubrykę i pustą drugą, i dokładnie tak wygląda dziś ten zapis [2].

Rozrzut między badaniami to informacja osobna, nie przypis. Skoro wyniki różnią się szeroko, pojedyncza liczba wyrwana z tabeli i podana bez warunków pomiaru niczego nie porządkuje [2]. Liczby trzymają się protokołu: kto był badany, jaką trasą podano cząsteczkę, co i kiedy zmierzono. Zmienisz warunek, dostaniesz inny wiersz.

Zresztą sam przegląd systematyczny to zestawienie prac już opublikowanych, a nie nowy pomiar [2]. Jego wartość leży w porządku: co zmierzono, w jakich warunkach, z jakim rozrzutem.

Skąd bierze się ten rozrzut? Przegląd wskazuje na stronę metodyczną: różne trasy podania i różne warunki pomiaru [2]. Dlatego jedno oszacowanie okresu półtrwania nie jest stałą fizyczną, a wartością przypisaną do konkretnego badania [2].

Zestawienie tych dwóch prac daje więc prosty obraz. Dla THC jest udokumentowany u ludzi wzorzec tolerancji [1]. Dla kannabidiolu jest opisana u ludzi farmakokinetyka: trasa podania, stężenia w osoczu, oszacowania okresu półtrwania i klirensu, plus szeroki rozrzut między badaniami [2]. Dwa różne zestawy pytań, dwa różne zestawy pomiarów, prowadzone w piśmiennictwie osobno [2].

Gdzie kannabidiol staje się liczbą na papierze

Piśmiennictwo o ludziach zapisuje drogę podania jako osobną zmienną [2]. W dłoni ta zmienna wygląda inaczej: butelka z zakraplaczem, kapsułki CBD, olej konopny w kapsułkach. To zapisy formatu. Format mówi, którą trasą cząsteczka wchodzi do organizmu, i tyle da się z niego odczytać w tym temacie.

Obok pytania o tolerancję ludzie wpisują w wyszukiwarkę hasła o zupełnie innych rubrykach. Terpeny to nazwa zbiorcza na lotne związki roślinne. Ekstrakcja CO2 dotyczy sposobu pozyskania ekstraktu. Olejek CBD pełne spektrum opisuje profil składu. Ani jedno z tych haseł nie stoi w tej samej kolumnie co pomiar odpowiedzi po powtarzanym podaniu [2].

Co zostaje sprawdzalne przed zakupem? Dwa dokumenty. Etykieta podaje sumy z opakowania, na przykład 1000 mg kannabidiolu w butelce 10 ml. Raport partii podaje zawartość kannabinoidów oznaczoną dla tej konkretnej serii, w tym wartość dla THC. Numer partii z opakowania łączy jedno z drugim, i to jest cała procedura.

Cibdol pracuje z kannabinoidami od 2014 roku, a skład każdej partii z katalogu oznacza niezależne laboratorium. W katalogu stoją olejki w butelkach z zakraplaczem oraz kapsułki, czyli te same formaty, o których mówią zapytania w rodzaju kapsułki konopne czy olej CBD w kapsułkach. Nazwa formatu nie zmienia jednak tego, co zapisano w piśmiennictwie o tolerancji [1] [2].

Zostaje jeszcze jedno rozróżnienie, które robi porządek w rozmowie. Ekstrakt konopny z katalogu to pozycja z kategorii suplementów, opisana wykazem składników i sumami z etykiety. Zapisy o receptorze CB1, o utrzymanej aktywacji przy THC [1] i o farmakokinetyce kannabidiolu u ludzi [2] należą do piśmiennictwa i tam trzeba je czytać. Jedno stoi na blacie, drugie w bazie publikacji, i tych dwóch rzeczy nie sumuje żadna etykieta.

Ostatnia uwaga o samym słowie. „Tolerancja” w tekście naukowym zawsze wisi przy konkretnej cząsteczce, konkretnej trasie podania i konkretnym punkcie odczytu [1]. Wyjęta z tego układu staje się określeniem potocznym. A określenie potoczne nie ma numeru partii ani protokołu, więc nie da się go sprawdzić.