Kannabidiol i skóra: dwa przeglądy laboratoryjne, zero badań kontrolowanych

Keratynocyty, sebocyty i włókna czuciowe: od czego zaczyna się ten zapis

Skóra prowadzi własną sygnalizację kannabinoidową. Pierwszy szczegółowy opis tego układu przyniosła praca Bíró i współpracowników z 2009 roku [1]. Miejsca wiązania wskazano w keratynocytach, w komórkach gruczołów łojowych, w komórkach immunologicznych oraz w czuciowych włóknach nerwowych. Obok receptorów kannabinoidowych ten sam przegląd wymienia kanały pokrewne, w tym TRPV1.

To zapis z poziomu tkanki i pojedynczej komórki. Nie z poziomu osoby, która siedzi w gabinecie z gotowym rozpoznaniem. Dane z materiału laboratoryjnego oraz pomiary u uczestników badania prowadzi się w osobnych rubrykach, bo odpowiadają na dwa różne pytania. Pierwsza rubryka mówi, gdzie w tkance znajdują się miejsca wiązania. Druga mówi, co zmierzono u ludzi po podaniu konkretnego preparatu. Na tej stronie druga rubryka pozostaje bez wpisu.

Anandamid, 2-AG i enzymy rozkładające

Skóra nie tylko odczytuje sygnał kannabinoidowy. Sama wytwarza cząsteczki, które go przenoszą. Przegląd z 2009 roku wymienia dwie z nich, anandamid oraz 2-AG, a obok nich zapisuje obecność enzymów rozkładających [1]. Zestaw jest więc pełny: miejsca wiązania, własne cząsteczki sygnałowe i lokalny sposób ich usuwania z tkanki.

W 2019 roku ukazał się przegląd mapujący, Tóth i współpracownicy [2], który ten materiał uporządkował. Dwie prace razem pokazują pole, które nabiera kształtu. Odpowiedzi nie dostarcza żadna z nich. Prawdopodobieństwo biologiczne opisane w 2009 roku [1] jest punktem startu badań, nie wnioskiem z nich. Obie publikacje opisują układ sygnałowy w tkance, a nie recepturę stojącą na półce, i żadna nie zestawia stężeń z konkretnego opakowania. Tyle stoi w piśmiennictwie. Ani słowa więcej.

Zakres obu przeglądów w czterech kolumnach

Skład, bezpieczeństwo i rzadkość badań z przydziałem losowym

Kannabidiol w recepturze kosmetycznej i kannabidiol w protokole badania to dwa różne konteksty zapisu. Recepturę ocenia się po składzie i po bezpieczeństwie. Badanie kontrolowane mierzy punkt docelowy u uczestników, którzy zostali losowo przydzieleni do ramion. Jedna procedura nie zastępuje drugiej, a prób z przydziałem losowym nad formułami kosmetycznymi jest niewiele. Stąd obecny kształt zbioru danych: obszerny materiał z naczynia laboratoryjnego, dwa przeglądy porządkujące ten materiał [1] [2] i pusta rubryka po stronie osób z rozpoznaniem potwierdzonym przez lekarza. Warto też zapisać rzecz, o której łatwo zapomnieć w rozmowie o dowodach: pojedyncze badanie, nawet dobrze przeprowadzone, nie zamyka pytania.

• Podstawą oceny receptury kosmetycznej są bezpieczeństwo oraz skład, a nie wynik zmierzony w warunkach klinicznych.
• Badania z przydziałem losowym nad formułą kosmetyczną są rzadkie, więc nieobecność takiej pracy nie jest zaskoczeniem w tej kategorii produktów.
• W opublikowanym badaniu kontrolowanym rozpoznanie potwierdza lekarz; zgłoszenie własne uczestnika stanowi inny rodzaj danych i zapisuje się je osobno.
• Protokół takiego badania zawiera stężenie, nośnik, harmonogram aplikacji oraz czas obserwacji, czyli cztery wielkości, których nie podaje żadna z dwóch cytowanych prac [1] [2].
• Jedno badanie to jeden wynik. Powtórzenie w niezależnym ośrodku jest osobnym zapisem i osobną pozycją w wykazie źródeł.
• Dla hasła o kannabidiolu i rozpoznanej zmianie skórnej zapis wygląda dziś tak: dwa przeglądy badań laboratoryjnych, zero badań kontrolowanych u ludzi, brak wniosku [1] [2].

Jeden przypis, siedem osobnych sprawdzeń

1. Rodzaj pracy. Czy cytowana pozycja opisuje oznaczenie na komórkach w naczyniu laboratoryjnym, model przedkliniczny, czy badanie z udziałem ludzi. Te trzy rzeczy stoją w różnych rubrykach i nie sumują się do jednego zdania.
2. Związek. Czy cząsteczka z oznaczenia to ta sama cząsteczka, która stoi w wykazie składników receptury, i czy stężenie z pracy da się w ogóle porównać ze stężeniem z opakowania.
3. Rok i autor. Przy tym temacie w praktyce prowadzą do dwóch pozycji: przeglądu Bíró i współpracowników z 2009 roku [1] oraz przeglądu Tóth i współpracowników z 2019 roku [2].
4. Rozpoznanie. Czy w zapisie badania stoi rozpoznanie potwierdzone przez lekarza, czy tylko informacja podana przez uczestnika o sobie samym. Różnica przekłada się wprost na to, co wolno odczytać z wyniku.
5. Protokół. Czy podano nośnik, harmonogram aplikacji i czas obserwacji. Bez tych rubryk wynik nie daje się powtórzyć w innym ośrodku, a powtarzalność jest tu całą stawką.
6. Powtórzenie. Czy poza pierwszą publikacją istnieje druga, niezależna. Jeden wynik zostaje jednym wynikiem, niezależnie od tego, jak często pojawia się później w cytowaniach.
7. Zastosowanie do tej strony. Dwa przeglądy nad biologią kannabinoidową w skórze, zero badań kontrolowanych, brak wniosku o rozpoznanej zmianie skórnej [1] [2]. Taki odczyt wychodzi z tych siedmiu punktów.

Dwa źródła danych: gabinet lekarski i naczynie laboratoryjne

Narząd bariery z własną sygnalizacją immunologiczną

Przegląd z 2019 roku opisuje skórę jako narząd bariery, który prowadzi też własną sygnalizację immunologiczną [2]. Z tego opisu wynika rzecz praktyczna. Rozpoznanie zmiany skórnej ustala badanie u lekarza oraz obserwacja rozłożona w czasie, a nie zestawienie objawów odczytane z listy. Dwie osoby z podobnym obrazem skóry mogą mieć w karcie dwa różne wpisy, i odwrotnie. Dlatego kierunek tego wpisu prowadzi na zewnątrz, do gabinetu, a nie w stronę półki z preparatem. Strona internetowa może zestawić piśmiennictwo. Badania i obserwacji nie zastąpi.

Reguła, którą stosujemy przy takich hasłach od 2014 roku

Od 2014 roku Cibdol trzyma się przy takich tematach jednego porządku: opisać, co obejmują dostępne dowody, i wskazać punkt, w którym zapis się zatrzymuje. Tutaj punkt zatrzymania wypada wcześnie. Dwa przeglądy badań laboratoryjnych nad biologią kannabinoidową w tkance skórnej, zero kontrolowanych badań klinicznych, żaden wniosek odnoszący się do rozpoznanej zmiany skórnej [1] [2]. Stan dowodów podajemy bez ozdób, bo ozdoby w tym miejscu tylko zaciemniałyby obraz. Kiedy pojawią się publikacje badań kontrolowanych, ten wpis zostanie uzupełniony o ich dane.

Zakres tego wpisu i dokumentacja produktu

Wykaz składników, terpeny i metoda ekstrakcji

Pytania o skład idą inną ścieżką niż pytania o piśmiennictwo. Wykaz składników na opakowaniu podaje, co znalazło się w recepturze i w jakiej kolejności. Terpeny, czyli lotna frakcja aromatyczna materiału roślinnego, pojawiają się w opisach receptur pełnego spektrum jako część profilu, nie jako wynik badania klinicznego. Ekstrakcja CO2 to z kolei zapis o metodzie pozyskania ekstraktu, a nie o punkcie docelowym u uczestnika badania. Liczby dla konkretnej serii stoją w dokumencie analitycznym tej partii i tam dają się sprawdzić przed otwarciem opakowania. Żadna z tych rubryk nie zmienia tego, co zapisano powyżej o dowodach.

Formaty doustne w zapytaniach: kapsułki konopne i olej w otoczce

Obok tego hasła w wyszukiwarce lądują pytania o format. Kapsułki CBD wpisuje się często razem z frazą olej konopny w kapsułkach, bo obie dotyczą tej samej trasy podania i tej samej rubryki na kartoniku. Kapsułki konopne pojawiają się też w zapytaniach o zawartość jednej sztuki oraz o skład otoczki. To pytania o etykietę i o dokumentację partii, prowadzone osobno od piśmiennictwa o skórze, bo obie cytowane tutaj prace opisują tkankę, a nie format doustny [1] [2]. Warto trzymać te dwa wątki rozdzielone. Mieszanie ich tworzy zdania, których nie da się poprzeć żadnym cytowaniem.