CBD i prowadzenie samochodu: trzy osobne pytania

Czego szuka oznaczenie przy kontroli drogowej

Czy kannabidiol z butelki z zakraplaczem albo z kapsułki CBD może odczytać urządzenie przy drodze? Jedno pytanie, a w środku trzy zupełnie różne sprawy. Pierwsza jest analityczna i dotyczy tego, co dokładnie mierzy oznaczenie. Druga jest farmakokinetyczna i dotyczy śladowej ilości THC przy powtarzanym podaniu. Trzecia jest prawna, bo liczy się zapis obowiązujący w danej jurysdykcji. Zlepione w jedno dają odpowiedź nieostrą. Rozdzielone dają się opisać punkt po punkcie.

Cząsteczką docelową przy konopiach jest delta-9-tetrahydrokannabinol, w skrócie THC. To ta nazwa stoi w wykazie substancji objętych przepisami o prowadzeniu pojazdów pod wpływem środków. Logika samego oznaczenia jest przy tym mniej zawiła, niż bywa opisywana w rozmowach. Urządzenie nie czyta etykiet. Nie zna procentu z butelki, nazwy handlowej ani tego, gdzie ekstrakt kupiono. Odczytuje jedną wielkość w próbce.

Na poziomie samego oznaczenia legalny ekstrakt z konopi i preparat objęty kontrolą rozróżnia jedna zmienna. Ilość THC. Nie nazwa formatu, nie opis spektrum, nie kraj pochodzenia surowca. Dlatego pytanie o kannabidiol i pytanie o wynik badania krwi to dwa różne pytania, choć w rozmowie brzmią jak jedno.

• Kannabidiol nie jest analitem tego oznaczenia, więc urządzenie go pomija.
• THC zostaje wykryte niezależnie od produktu, z którego pochodzi, bo próbka nie ma przy sobie kartonika.
• Różnicę między legalnym ekstraktem konopnym a preparatem objętym kontrolą sprowadza analiza do ilości THC.
• Zakres tego wpisu obejmuje przepisy o prowadzeniu pojazdów pod wpływem środków oraz jurysdykcję, w której obowiązują.
• Poza zakresem pozostaje przewidywanie wyniku konkretnej próbki oraz rozstrzyganie zamiast urzędu.
• Format podania, od butelki z zakraplaczem po kapsułki konopne, nie zmienia nazwy analitu.

Kolumny dla trzech osobnych pytań

Kumulacja jako pochodna ilości i częstotliwości

Druga sprawa nie jest prawna. Jest farmakokinetyczna, i to zmienia sposób, w jaki da się o niej mówić.

Oznaczenie pełnego spektrum wskazuje szerszy zestaw kannabinoidów konopnych, a śladowa ilość THC mieści się w tym zapisie legalnie, w granicach pułapu przyjętego na rynku. Śladowa nie znaczy jednak nieobecna w pomiarze. Etykieta olejku CBD pełne spektrum i etykieta kapsułek CBD opisują ten sam ekstrakt w dwóch trasach podania, a analit pozostaje ten sam.

THC ma jedną cechę fizyczną, która porządkuje cały ten wątek: jest lipofilowe. Rozdziela się do tkanki tłuszczowej i wraca do krążenia z opóźnieniem, co opisuje praca Huestis z 2007 roku [1]. Cząsteczki tłuszczolubne nie opuszczają organizmu w równym tempie, co w tej samej pracy z 2007 roku zapisano jako powolne uwalnianie do krążenia [1]. Sporadyczne podanie produktu ze śladowym THC to inny scenariusz niż długo utrzymywane, intensywne stosowanie. Kumulacja zależy od dwóch zmiennych: ilości oraz częstotliwości.

Stąd zapis, który w tym temacie powtarza się najczęściej. Przy powtarzanym, intensywnym podaniu produktów ze śladowym THC obraz może przejść od niczego mierzalnego do czegoś mierzalnego. Nie ma tu jednej liczby dla wszystkich. Odpowiedź rozchodzi się między osobami i zależy od ilości oraz od momentu pobrania próbki.

Warto rozdzielić jeszcze jedno. Pułap rynkowy dotyczy zawartości w produkcie, a próg drogowy dotyczy stężenia we krwi. To dwie różne wielkości, mierzone w dwóch różnych miejscach i w dwóch różnych momentach. Pierwsza stoi w raporcie partii, druga powstaje dopiero po pobraniu próbki. I dlatego ten wpis nie przewiduje wyniku konkretnego badania. Może rozłożyć zmienne na osobne wiersze. Nie policzy za nikogo, ile zostanie w próbce pobranej w środę o siódmej rano.

Progi liczone we krwi, nie w nazwie produktu

Brytyjskie przepisy o prowadzeniu pojazdów pod wpływem środków opierają się na określonych stężeniach we krwi oraz na wykazie substancji, na którym THC ma swoją pozycję. Wykaz to lista nazw, a THC jest jedną z nich. Próg dla THC zapisano celowo nisko. Uzasadnienie podano wprost: ma obejmować sam fakt podania, a nie wyznaczać poziomu, do którego coś jest tolerowane.

W samym progu nie ma natomiast żadnego mechanizmu dotyczącego tego, z jakiego produktu THC pochodzi. Liczba we krwi nie odsyła do etykiety. Nie odsyła też do formatu podania. Dla oznaczenia nie ma znaczenia, czy THC znalazło się w organizmie z legalnie kupionego ekstraktu konopnego, czy z preparatu objętego kontrolą. Zapisane zostało stężenie i wykaz, i tyle.

Inne państwa mają własne progi analityczne i własne uzasadnienia, ustawione niezależnie od brytyjskiego. Ten sam wynik oznaczenia bywa więc czytany dwoma różnymi zestawami reguł, w zależności od tego, gdzie zatrzymuje się samochód.

Za granicą obowiązuje inny zapis

Przy przejazdach przez granice zestawy reguł nie są do siebie dopasowane, a kierowca nie wozi ze sobą jednego wspólnego progu. Jeden przejazd może przecinać kilka jurysdykcji, a każda z nich liczy własnym progiem i uzasadnia go po swojemu. To dlatego wyniku z jednego kraju nie da się przenieść na drugi jak przelicznika jednostek. Osobno stoi jeszcze jedno pytanie: legalność zakupu i posiadania ekstraktu z kannabidiolem opisują inne instrumenty prawne niż jazda. Legalny produkt na półce nie przesądza niczego za kierownicą, bo to dwie różne kategorie przepisów. Trzy pytania mają więc trzech różnych adresatów, a tylko jedno z nich rozstrzyga urządzenie przy drodze. Pewność w konkretnej sprawie daje prawnik z uprawnieniami w danej jurysdykcji, a nie wpis encyklopedyczny [2].

Zmierzona zawartość kannabinoidów w nazwanej partii

Certyfikat analizy, w skrócie COA, to zapis niezależnego laboratorium: zmierzona zawartość kannabinoidów dla nazwanej partii, z THC w osobnej rubryce. Nie opis marketingowy, nie deklaracja sprzedawcy. Numer partii z kartonika i numer partii z raportu muszą się zgadzać, bo inaczej dokument opisuje coś innego. Rubryka z THC jest w tym dokumencie tą samą rubryką, o którą pyta rozmowa o jeździe.

Szerokie spektrum: pozostałe kannabinoidy zachowane, THC usunięte. Pełne spektrum: śladowe THC z definicji, bo taki jest sens tego formatu. W recepturach obu typów terpeny opisuje osobna rubryka, niezależna od rubryki kannabinoidowej. Format zapisu nie zmienia analitu, więc ta sama pozycja stoi w raporcie olejku i w raporcie kapsułek CBD.

W raportach jednego i drugiego typu pojawia się zapis o niewykrytym THC. Ten zapis mówi o czułości metody użytej w laboratorium, nie o zerze absolutnym. Na papierze różnica wygląda drobno, a w rozmowie o prowadzeniu pojazdu drobna nie jest. Dlatego czytanie raportu zaczyna się od metody i od granicy oznaczalności, a nie od słowa w opisie produktu.

Cibdol publikuje zmierzone liczby dla poszczególnych partii od 2014 roku, a prowadzenie pojazdu należy do tych kontekstów, w których po tę liczbę sięga się jako po pierwszą.

Osobne przewinienie, niezależne od progu

W większości jurysdykcji obok progu stężenia zapisano drugie przewinienie: prowadzenie pojazdu w stanie nieprzydatności do jazdy z powodu środków, przepisanych albo nie. Ten zapis obowiązuje niezależnie od liczby, która wyjdzie z oznaczenia krwi. Nie jest łagodniejszą wersją pytania prawnego, tylko osobnym pytaniem prowadzonym własnym torem. Dwa zapisy, dwa niezależne tory: jeden liczy stężenie, drugi opisuje przydatność do prowadzenia pojazdu. Kierowca odpowiada za oba, choć ich brzmienie ma ze sobą niewiele wspólnego.